Bir ressam düşünün…Hayatı boyunca servet kazanmış, Avrupa’nın en ünlü sanatçılarından biri olmuş, sonra iflas etmiş, eşini ve çocuklarını kaybetmiş ama bütün bu acıları tuvale dönüştürerek sanat tarihinin en etkileyici eserlerini yaratmış olsun. İşte Rembrandt tam olarak böyle bir sanatçıydı. Bugün birçok sanat tarihçisi onu yalnızca Hollanda’nın değil, tüm zamanların en büyük ressamlarından biri olarak kabul eder.
Rembrandt, 1606 yılında Hollanda’nın Leiden kentinde doğdu. Bir değirmencinin oğluydu. Ailesi onun iyi bir eğitim almasını istedi ve Leiden Üniversitesi’ne gönderdi. Ancak genç Rembrandt’ın aklı derslerde değil, çizimlerdeydi. Üniversiteyi bıraktı ve ressam olmaya karar verdi. Bu karar yalnızca kendi hayatını değil, sanat tarihini de değiştirecekti.
Rembrandt’ın en büyük yeteneği kusursuz çizim yapmak değildi. Ondan önce de çok iyi ressamlar vardı. Farkı şuydu: İnsanların yüzlerinde sakladıkları duyguları görebiliyordu. Onun tablolarındaki insanlar poz veren modeller değil, gerçek insanlardır.
Yorgundurlar-Düşüncelidirler-Mutludurlar-Pişmandırlar-Korkarlar.
Ve tüm bunları izleyiciye hissettirirler.
Rembrandt denildiğinde akla gelen ilk şey ışık kullanımıdır.Karanlık bir odanın içinden yükselen yüzler… Gölgelerin arasından ortaya çıkan eller…Loşluğun içinde parlayan bakışlar…Bugün buna “Rembrandt ışığı” denir.Işık onun için yalnızca teknik bir araç değil, hikâye anlatmanın bir yoluydu.
1634 yılında hayatının aşkı olan Saskia van Uylenburgh ile evlendi.Bu dönem Rembrandt’ın en mutlu yıllarıydı.Siparişler yağıyor, serveti büyüyor ve ünü tüm Hollanda’ya yayılıyordu.Saskia onun birçok tablosunda model oldu.Ancak mutluluk uzun sürmedi.Çocuklarının çoğunu kaybetti.Ardından Saskia da genç yaşta öldü.Bu kayıplar Rembrandt’ın sanatını sonsuza kadar değiştirdi.
1642 yılında sanat tarihinin en ünlü tablolarından biri ortaya çıktı:
Aslında resim geceyi göstermiyordu.Yıllar içinde kararan vernik yüzünden insanlar onu gece sahnesi sanmıştı.Rembrandt burada dönemin geleneksel grup portresi anlayışını yıktı.İnsanları sıraya dizmek yerine hareket ettirdi.Koşanlar, konuşanlar, hazırlananlar…Tablo adeta nefes alıyordu. Bugün eser Hollanda’nın ulusal hazinelerinden biri kabul edilir.
Rembrandt çok para kazandı.Ama çok da harcadı.Sanat eserleri, heykeller, egzotik objeler ve koleksiyonlar satın aldı.Borçları büyüdü.1656 yılında iflas etti.Evi satıldı.Koleksiyonu dağıldı. Servetini kaybetti. Ama sanatını kaybetmedi.
Rembrandt yaklaşık 80 otoportre yaptı. Çocukluğunu…Gençliğini…Başarılarını…Yaşlılığını…Ve çöküşünü…Hepsini kaydetti.Bugün bu otoportreler sanat tarihinin en samimi görsel günlüklerinden biri kabul edilir.Sanki bir insanın tüm hayatını kare kare izleriz.
Yaşamının son döneminde yaptığı Savurgan Oğlun Dönüşü birçok sanat tarihçisine göre onun başyapıtıdır.Bu tablo yalnızca İncil’den bir sahne değildir.Affetmenin…Kaybetmenin…Yeniden başlamanın…Ve insan olmanın hikâyesidir.Belki de Rembrandt kendi hayatını anlatıyordu.
Henüz 26 yaşındayken yaptığı bu tablo Rembrandt’ı Hollanda’nın en ünlü ressamlarından biri haline getirdi. Bir suçlunun otopsisi sırasında doktorları gösteren eser, grup portresi anlayışını değiştirdi.
Birçok sanat tarihçisine göre Rembrandt’ın en duygusal eserlerinden biridir. Çift arasındaki sevgi ve şefkat olağanüstü bir incelikle yansıtılmıştır.
En dramatik eserlerinden biridir. Şiddet, hareket ve duygunun yoğunluğu nedeniyle Barok sanatın en etkileyici tabloları arasında gösterilir. Rembrandt’ın eşi Saskia’nın bu eserde model olarak kullanıldığı düşünülmektedir.
Rembrandt’ın sevgilisi Hendrickje Stoffels’in model olduğu düşünülen eserlerden biridir. Sanatçının insan psikolojisini yansıtma gücünü gösteren en önemli çalışmaları arasında yer alır.
1662 yılında yapılan bu eser, Rembrandt’ın son dönemindeki en önemli grup portrelerinden biridir. Kaynaklarda “Amsterdam Manifaturacılar Sendikası Yönetim Kurulu” olarak da geçer.
Rembrandt 1669 yılında Amsterdam’da öldü.Öldüğünde eski şöhretinden uzaklaşmıştı.Fakat yüzyıllar sonra sanat dünyası onun değerini daha iyi anlayacaktı.Bugün Rembrandt yalnızca Hollanda Altın Çağı’nın değil, tüm sanat tarihinin en büyük ustalarından biri kabul edilir.
