Modern Sanatı Ne Kadar Tanıyorsunuz?

Figür çığlık atmıyor — duyduğu çığlıktan kulaklarını kapatıyor.

Munch günlüğüne, arkadaşlarıyla yürürken gökyüzünün birden kan kırmızısına döndüğünü ve doğanın içinden geçen sonsuz bir çığlık duyduğunu yazar. Yani çığlığın kaynağı manzaranın kendisidir; figür yalnızca ona dayanamayan kişidir. Munch bu sahneyi bir kez yapıp bırakmamış, farklı tekniklerle dört ayrı versiyonunu üretmiştir. Modern sanatın en önemli değişimlerinden biri buradadır: resim artık dışarıda ne olduğunu değil, içeride ne hissedildiğini anlatmaya başlar.

Yalnızca üç renk: gökyüzü için mavi, yer için yeşil, bedenler için kırmızı.

Matisse gölge, derinlik, ayrıntı — hepsini elemiştir. Ten rengi diye bir kaygısı yoktur; beden kırmızıysa kırmızıdır. Renk artık nesneyi tarif etmez, doğrudan duyguyu taşır. Bir ayrıntıya dikkat edin: soldaki iki dansçının elleri birbirine değmez. Halka kapanmamıştır ve resmin bütün gerilimi o boşluktadır. Eser Rus koleksiyoner Sergey Şçukin’in siparişiydi; Şçukin çıplaklık yüzünden önce tereddüt etmiş, sonra fikrini değiştirip tabloyu evinin merdiven boşluğuna astırmıştır.

Çünkü Kandinsky renkleri duyuyordu.

Sinestezi denen bu durumda duyular birbirine karışır; Kandinsky için sarının keskin bir trompet sesi, mavinin derin bir çello tınısı vardı. Resmin bir şeyi göstermek zorunda olmadığını, tıpkı müzik gibi doğrudan etki edebileceğini savundu. Bu tablo için otuzdan fazla hazırlık çalışması yapmış, ama nihai eseri yalnızca dört günde bitirmiştir. Sanat tarihinde soyutun kapısını aralayan işlerden biridir: artık tuvalde tanıyabileceğiniz hiçbir nesne yoktur.

Odanın üst köşesine — Rus evlerinde ikonanın asıldığı yere.

Maleviç bu yerleştirmeyle açık bir şey söylüyordu: yeni sanatın kutsalı budur. Resim artık dünyayı değil, saf duyguyu gösterecekti; akıma verdiği ad da bu yüzden Süprematizm’dir. Yıllar sonra yapılan röntgen incelemeleri, siyah boyanın altında renkli bir kompozisyonun ve tuvale yazılmış bir cümlenin bulunduğunu ortaya çıkardı. Yani sanatçı, sıfır noktasına varmak için önce kendi resmini örtmüştür.

Afrika ve Okyanusya maskelerinden.

Modigliani Paris’te bu maskelerle tanışmış, oymacılıkla uğraştığı yıllarda yüzü bir heykel gibi düşünmeye başlamıştır: uzayan oval, indirgenmiş burun, badem göz. Gözlerin neden çoğu zaman boş olduğu sorulduğunda verdiği yanıt meşhurdur — ruhunu tanıdığında gözü çizeceğini söylemiştir. Hayattayken açtığı tek kişisel sergi, açıldığı gün polis tarafından kapatıldı; vitrine bakan çıplak figürler skandal sayılmıştı. Otuz beş yaşında öldü, tanınması ölümünden sonra oldu.

Yeşil.

Mondrian yeşilden hoşlanmıyordu; onu doğanın rastlantısallığıyla, aramaya çalıştığı düzenin tam karşıtıyla özdeşleştiriyordu. Yalnızca üç ana renge, siyah çizgilere, yatay ve dikeye indi. Bir arkadaşının anlattığına göre yemeğe gittiği bir evde masadaki laleyi görmemek için sandalyesini çevirmiştir. Bu katı geometri, sonraki yüzyılın mimarisinden grafik tasarımına, hatta moda koleksiyonlarına kadar uzanacaktır.

Sevilen Frida ile terk edilen Frida.

Sağdaki, Meksika’nın Tehuana giysisi içindedir ve elinde Diego Rivera’nın çocukluk fotoğrafını tutar; kalbi sağlamdır. Soldaki Avrupai beyaz dantelin içindedir, kalbi açılmıştır ve kesilen atardamardan kanı eteğine damlar. İki figürün kalpleri ince bir damarla birbirine bağlıdır. Kahlo bu tabloyu Rivera’dan boşandığı yıl yapmıştır ve bu, hayatı boyunca çalıştığı en büyük boyutlu tuvaldir. Arkadaki fırtınalı gökyüzü de tesadüf değildir.