Figürlerini uzatarak zarif çizgiler ile resmeden Girit doğumlu Ressam El Greco

El Greco

1541-1614 • MANİYERİZM, ERKEN BAROK

İspanyol ekolünün ilk büyük dehası olarak kabul edilen Domeniko Theetokopoulos, Girit doğumlu bir ressam, heykeltıraş ve mimarmış.

El Greco

El Greco

Otuzlu yaşlarında İspanya’ya yerleşmiş ve ruhsal enerji ve yoğunluğu ortaya koyan dramatik resimler üretmiş.

Ölümünün ardından El Greco şeklini alacak El Gricgo (Yunan) ismiyle Theotokopoulos, yaşamı boyunca eserlerini Yunan harfleriyle ve tam âdıylâ imzalamış.

Girit doğumlu biri olarak, Bizans sanatından etkilenmiş.

Tiziano’dan eğitim aldığı, onun atölyesinde çalıştığı ya ondan etkilendiği düşünülmektedir.

El Grcco, Avrupa’daki Karşı Reformasyon hareketi sırasında  dindar kimliği ile dikkat çekmektedir.

Roma’da, geleneksel dini konular yeniden resimlenmeye başlanmış  ancak herhangi bir kamu siparişi almamış  ve ağırlıklı küçük  ölçekli resimler üretmiş.

Michelangelo’nun tekniklerini ve alışılmadık yaklaşımını dışlaması nedeniyle kabul görmemiş ve bu nedenle İspanya’ya taşınmış.

Hatta söylentiye göre Michelangelo’dan pek hazetmediğinden ötürü 1570 yılında Roma’ya gidişinde papa’dan izin alarak Sistine Şapeli’ni tekrar boyamak istemiş ancak bu isteği geri çevrilmiş.

O dönemde İspanya’nın dinsel başkenti olan ve hayatının kalanını geçirdiği Toledo’ya yerleşmeden kısa süre önce Madrid’de kalmış. Kendine özgü üslubu Toledo’da fazlasıyla popüler olmuş katedral için yaptığı resimle başlayarak önemli siparişler almış.

Figürlerini uzatarak zarif çizgiler, dramatik kompozisyonlar ve dikkat çekmiş.  Paleti Tiziano’nunkini andırıyormuş.

El Greco için Rönesans eğitiminden geçmiş bir ortaçağ modernistidir demek yanlış olmaz.

O dönemde engizisyon herkesleri titretirken cesur resimler yapmış. Bir tablosunda İsa çıplak diye.  kilise ile arası açılmış.  El Greco İsa’yı giydirivermiş.

Figurlerinde ki uzunluk oranlarinin bir benzerinin bulunmamasi, herkesi oldugundan ya da algilandigindan farkli gostermesi sonralari gozlerinin bozukluguna  yorulmuş.

Rengin biçimden daha önemli olduğuna inanmış. Resimlerinin çoğu, olasılıkla yoğun dinsel inançlarının (Katolik mi yoksa Ortodoks mu olduğu kesin değildir) bir yansımasıdır.

Bazı resimlerinde biçim ve mekânı harmanlar gibidir; örneğin hava, figürler ve nesneler kadar güçlü ve hâkim görünebilir.

İsa Tüccarları Tapınaktan Kovuyor– y.1600 TUVAL ÜZERİNE YAĞLIBOYA

106,3 X 129,7 CM NATIONAL GALLERY, LONDRA, BİRLEŞİK KRALLIK

İsa’nın yaşadığı dönemde Kudüs’teki tapınağın girişinde bir pazar kuruluyordu. Tüccarlar kurbanlık hayvan satıyor ve para takası yapıyordu. Kutsal kitaptaki öyküde hiddetli İsa, Tanrı’nın evinin yalnızca dua için olması gerektiğini söyleyerek tüccarları kovar. Burada tuvale, kamçısını indirmek üzere olan İsa figürü hâkimdir. İrkilen tüccarlar solunda, havariler ise sağında durmaktadır. El Greco bu konuyu birkaç kez resimlemiştir. Burada gösterilen versiyonun, yoğun renkleri ve uzatılmış figürleriyle yaklaşık 1600 yılında Toledo’da resmedilmiş olduğu düşünülmektedir.

BAŞLICA ESERLERİ

Kutsal Üçlü 1577, MUSEO DEL PIXDO, MADRİD, İSPANYA

El Espolio (Talan, İsa Elbiselerinden Arınıyor) 1577-9, TOLEDO

KATEDRALİ KUTSAL EMANET ODASI, TOLEDO, İSPANYA

Çobanların Secdesi 1612-14, MUSEO DEL PMDO, MADRİD, İSPANYA

Vahiyin Beşinci Şifresinin Açılması y. 1608-14, METROPOLITAN MUSEUM OF ART, NEW YORK, ABD

İsa’nın Vaftizi 1608-14, HOSPITAL DE SAN JUAN BAUTISTA DE AFUERA, TOLEDO, İSPANYA

Related Place