Fransız Ressamlar ve Eserleri: Saray Salonlarından Bir Pisuara 34 Usta

Fransız resmini anlatırken aklıma hep Paris’teki resmi Salon’la, yani kuralları koyan kurumla kavga eden ressamlar geliyor. Roma’ya yerleşen Poussin’den bir pisuarı sergiye gönderen Duchamp’a kadar yaklaşık üç yüz elli yıl boyunca Fransa; Rokoko’nun, Romantizmin, Realizmin, İzlenimciliğin ve Fovizmin doğduğu, Kübizmin de Paris’te filizlendiği yer oldu. Bu sayfada sitede hayatını anlattığım Fransız ressamları tek bir yerde, dönem dönem topladım.

Fransız ressamlar arasında kalbimde ayrı bir yeri olan isim Cezanne: Salon’un yıllarca reddettiği bu inatçı adamın aynı dağa tekrar tekrar dönmesi bana sabrın ne demek olduğunu düşündürüyor. Listenin sonundaki Rodin’e gelince, gölgesinde kalan Camille Claudel yüzünden ona hala biraz kırgınım.

En ünlü Fransız ressamlar kimlerdir?

Fransız resminin en ünlü isimleri 19. yüzyıldan çıkar: İzlenimciliğin kurucusu Claude Monet, Edgar Degas ve Pierre-Auguste Renoir, onların yolunu açan Édouard Manet ve modern sanatın babası sayılan Paul Cezanne. Daha önce Poussin klasik düzeni, Watteau Rokoko’yu, Delacroix Romantizmi temsil etti; 20. yüzyılda ise Matisse rengi özgürleştirdi, Braque Picasso ile birlikte Kübizmi kurdu. Aşağıda 34 ressamı ve bir heykeltıraşı dönem dönem anlattım.

Önce bütün ressamları bir tabloda görebilirsiniz; ardından her dönemi ve her ustayı kısaca anlatıyor, en bilinen eserini ve nerede görülebileceğini yazıyorum. Her ismin altında o ressamın hayatını ayrıntılı anlattığım yazıya bağlantı var. Sayfanın sonunda ressam olmasa da Fransız sanatını belirleyen bir heykeltıraşı, Rodin’i de ekledim.

Fransız ressamlar listesi

RessamYaşamıEn bilinen eseri
Georges de La Tour1593–1652 (y. 59 yaşında)Karo Ası ile Hilebaz
Nicolas Poussin1594–1665 (y. 71 yaşında)Et in Arcadia Ego
Claude Lorrainy. 1600–1682 (y. 82 yaşında)Saba Melikesi’nin Yola Çıkışı
Antoine Watteau1684–1721 (36 yaşında)Kythera Adasına Yolculuk
François Boucher1703–1770 (66 yaşında)Diana Banyodan Çıkarken
Jean-Honoré Fragonard1732–1806 (74 yaşında)Salıncak
Jean-Baptiste-Siméon Chardin1699–1779 (80 yaşında)Vatoz
Jacques-Louis David1748–1825 (77 yaşında)Horatius Kardeşlerin Yemini
Jean-Auguste-Dominique Ingres1780–1867 (86 yaşında)Büyük Odalık
Théodore Géricault1791–1824 (32 yaşında)Medusa’nın Salı
Eugène Delacroix1798–1863 (65 yaşında)Halka Yol Gösteren Özgürlük
Camille Corot1796–1875 (y. 79 yaşında)Mortefontaine Hatırası
Jean-François Millet1814–1875 (60 yaşında)Başak Toplayan Kadınlar
Gustave Courbet1819–1877 (58 yaşında)Ornans’ta Cenaze
Édouard Manet1832–1883 (51 yaşında)Olympia
Claude Monet1840–1926 (86 yaşında)Nilüferler
Edgar Degas1834–1917 (83 yaşında)Yıldız (Sahnede Dansçı)
Pierre-Auguste Renoir1841–1919 (78 yaşında)Moulin de la Galette’te Balo
Camille Pissarro1830–1903 (73 yaşında)Kırmızı Çatılar
Alfred Sisley1839–1899 (y. 60 yaşında)Port-Marly’de Selde Kayık
Berthe Morisot1841–1895 (y. 54 yaşında)Beşik
Gustave Caillebotte1848–1894 (45 yaşında)Paris Sokağı; Yağmurlu Gün
Paul Cezanne1839–1906 (67 yaşında)Kart Oyuncuları
Paul Gauguin1848–1903 (54 yaşında)Nereden Geliyoruz? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?
Georges Seurat1859–1891 (31 yaşında)Grande Jatte Adası’nda Bir Pazar Öğleden Sonrası
Paul Signac1863–1935 (71 yaşında)Kırmızı Şamandıra
Henri de Toulouse-Lautrec1864–1901 (36 yaşında)Moulin Rouge: La Goulue
Henri Rousseau1844–1910 (66 yaşında)Uyuyan Çingene
Pierre Bonnard1867–1947 (y. 80 yaşında)Kareli Bluz
Henri Matisse1869–1954 (84 yaşında)Şapkalı Kadın
Georges Braque1882–1963 (81 yaşında)Portekizli
Robert Delaunay1885–1941 (56 yaşında)Kırmızı Eyfel Kulesi
Sonia Delaunay1885–1979 (y. 94 yaşında)Elektrikli Prizmalar
Marcel Duchamp1887–1968 (81 yaşında)Çeşme

17. yüzyıl: Fransız klasisizmi

Avrupa’nın geri kalanı Barok’un hareketine ve gürültüsüne kapılırken iki Fransız ressam Roma’ya yerleşip ölçüyü, düzeni ve sakin ışığı seçti. Fransız resminin klasik damarı onlardan başlar. Aynı yıllarda Lorraine’de Georges de La Tour, mum ışığında geçen sessiz sahneleriyle bambaşka bir yol tuttu. Dönemlerin genel çerçevesini Sanat Tarihi Dönemleri rehberinde de anlattım.

Georges de La Tour'un Aziz Thomas tablosu, mızrak tutan yaşlı havari, yaklaşık 1634-1638

Georges de La Tour (1593–1652)

Lorraine’de yaşadı ve karanlık bir odada tek bir mumun yaydığı ışığı en iyi resmeden ressamlardan biri oldu. Ölümünden sonra neredeyse üç yüzyıl unutuldu; adı ancak 1915’te yeniden bulundu.

En bilinen eseri: Karo Ası ile Hilebaz, 1636–1640, Louvre Müzesi, Paris · Georges de La Tour yazısını oku →

Poussin'in Et in Arcadia Ego tablosu: mezar taşındaki yazıyı okuyan çobanlar

Nicolas Poussin (1594–1665)

Hayatının neredeyse tamamını Roma’da geçiren Fransız klasik resminin kurucusu; Barok’un gürültüsüne karşı ölçüyü, düzeni ve aklı savundu. Kompozisyonlarını balmumu figürleri bir kutuya yerleştirip ışığı deneyerek kurardı.

En bilinen eseri: Et in Arcadia Ego, y. 1637–1638, Louvre Müzesi, Paris · Nicolas Poussin yazısını oku →

Lorrain'in Saba Melikesi'nin Yola Çıkışı tablosu: güneşe doğru açılan liman

Claude Lorrain (y. 1600–1682)

Asıl adı Claude Gellée olan, Roma’da yaşayan ideal manzara ustası; limanları, antik harabeleri ve ufukta batan güneşi altın bir ışıkla resmetti. Turner ona o kadar hayrandı ki vasiyetinde kendi tablolarının onunkilerin yanına asılmasını şart koştu.

En bilinen eseri: Saba Melikesi’nin Yola Çıkışı, 1648, National Gallery, Londra · Claude Lorrain yazısını oku →

Rokoko ve 18. yüzyıl

Güneş Kral’ın ağır görkeminden sonra Fransız sanatı hafifledi: pastel renkler, bahçe eğlenceleri, flört ve süs. Aynı yüzyılda Chardin ise bütün bu şatafata sırtını dönüp mutfaktaki sade nesnelere baktı.

Watteau'nun Kythera Adasına Yolculuk tablosu: kıyıda toplanan çiftler

Antoine Watteau (1684–1721)

Fransız Akademisi onu tanımlayabilmek için fete galante adında yeni bir tür icat etmek zorunda kaldı; parklarda toplanan zarif toplulukları neşe ile hüzün arasında resmetti. Vereme karşı uzun bir mücadeleden sonra yalnızca 36 yaşında öldü.

En bilinen eseri: Kythera Adasına Yolculuk, 1717, Louvre Müzesi, Paris · Antoine Watteau yazısını oku →

Boucher'nin Diana Banyodan Çıkarken tablosu

François Boucher (1703–1770)

Madame de Pompadour’un gözde ressamı; pembe tenli tanrıçaları ve süslü çoban sahneleriyle 18. yüzyıl sarayının zevkini belirledi. Yalnızca tablo değil duvar halısı, porselen ve sahne dekoru da tasarladı ve 1765’te kralın baş ressamı oldu.

En bilinen eseri: Diana Banyodan Çıkarken, 1742, Louvre Müzesi, Paris · François Boucher yazısını oku →

Fragonard'ın Salıncak tablosu: havaya uçan terlik ve pembe elbise

Jean-Honoré Fragonard (1732–1806)

Rokoko’nun son büyük ustası; salıncakta uçan etekleri ve çalınan öpücükleri hızlı, serbest bir fırçayla resmetti. Devrim alıcılarını ortadan kaldırınca neredeyse unutulmuş halde öldü.

En bilinen eseri: Salıncak, 1767, Wallace Collection, Londra · Jean-Honoré Fragonard yazısını oku →

Chardin'in Vatoz tablosu: asılı balık, kedi ve istiridyeler

Jean-Baptiste-Siméon Chardin (1699–1779)

Rokoko’nun süslü tanrıçaları arasında bir bakır tencereyi, bir dilim ekmeği ve mutfakta çalışan bir kadını resmeden sessiz usta. Akademi’ye bir vatoz natürmortuyla kabul edildi ve Diderot onu el üstünde tuttu.

En bilinen eseri: Vatoz, 1728, Louvre Müzesi, Paris · Jean-Baptiste-Siméon Chardin yazısını oku →

Neoklasizm ve Romantizm (yaklaşık 1780–1850)

Devrim yıllarında resim yeniden ciddileşti: David antik Roma’nın görev duygusunu, öğrencisi Ingres kusursuz çizgiyi savundu. Karşı cephede Géricault ve Delacroix hareketi, tutkuyu ve rengi öne çıkardı; çizgi ile renk arasındaki bu tartışma Fransız sanat ortamını ikiye böldü.

David'in Horatius Kardeşlerin Yemini tablosu: kılıçlara uzanan üç kardeş

Jacques-Louis David (1748–1825)

Rokoko’nun hafifliğine karşı antik Roma’nın sadeliğini ve fedakarlığını resme taşıyan Neoklasizm ustası. Devrimde kralın idamına oy verdi, hapse girdi, birkaç yıl sonra da Napolyon’un baş ressamı oldu.

En bilinen eseri: Horatius Kardeşlerin Yemini, 1784, Louvre Müzesi, Paris · Jacques-Louis David yazısını oku →

Ingres'in Büyük Odalık tablosu: uzatılmış sırtıyla uzanan figür

Jean-Auguste-Dominique Ingres (1780–1867)

David’in öğrencisi; Delacroix’nın rengine ve hareketine karşı kusursuz konturu ve pürüzsüz yüzeyi savundu. Kendini tarih ressamı sayardı, ama bugün en çok portreleri ve Doğu temalı tablolarıyla tanınıyor.

En bilinen eseri: Büyük Odalık, 1814, Louvre Müzesi, Paris · Jean-Auguste-Dominique Ingres yazısını oku →

Géricault'nun Medusa'nın Salı tablosu: salda umutla el sallayan kazazedeler

Théodore Géricault (1791–1824)

Fransız Romantizminin öncüsü; yaşanmış bir deniz faciasını devletin sorumluluğunu işaret ederek dev bir tuvale taşıdı. Bunun için kurtulanlarla görüştü, salın modelini yaptırdı; kendisi ise yalnızca 32 yıl yaşadı.

En bilinen eseri: Medusa’nın Salı, 1818–1819, Louvre Müzesi, Paris · Théodore Géricault yazısını oku →

Delacroix'nın Halka Yol Gösteren Özgürlük tablosu: bayrağı taşıyan kadın

Eugène Delacroix (1798–1863)

Fransız Romantizminin en büyük ressamı; Neoklasizmin soğuk çizgisine karşı hareketi, tutkuyu ve rengin gücünü savundu. 1832’deki Fas yolculuğu paletini kalıcı olarak değiştirdi ve renk anlayışı İzlenimcilerden Van Gogh’a kadar uzandı.

En bilinen eseri: Halka Yol Gösteren Özgürlük, 1830, Louvre Müzesi, Paris · Eugène Delacroix yazısını oku →

Realizm ve modern resmin eşiği (19. yüzyıl ortası)

Tanrıçalar ve kahramanlar bir kenara bırakıldı; köylüler, taş kıranlar, köy cenazeleri ve Paris’in sıradan insanları büyük tuvallere çıktı. Manet bu yolu bir adım öteye taşıyıp kendi çağının hayatını resmetti ve İzlenimcilere kapıyı açtı.

Camille Corot'nun Mortefontaine Hatırası tablosu: göl kıyısında ağaçtan dal toplayan kadın ve çocuklar

Camille Corot (1796–1875)

İtalya’da açık havada yaptığı yağlı eskizlerle manzaraya yeni bir canlılık getirdi; sonraki yıllarında gümüşi, puslu “hatıra” manzaralarıyla ünlendi. Genç ressamlara cömertçe yardım etti; Pissarro ve Morisot onun öğrencisi oldu.

En bilinen eseri: Mortefontaine Hatırası, 1864, Louvre Müzesi, Paris · Camille Corot yazısını oku →

Millet'nin Başak Toplayan Kadınlar tablosu: tarlada eğilmiş üç kadın

Jean-François Millet (1814–1875)

Tarlada çalışan köylüleri dinsel resimlerin ciddiyetiyle büyük tuvallere taşıyan Barbizon ressamı. Van Gogh onu ustası saydı ve eserlerini defalarca kopyaladı.

En bilinen eseri: Başak Toplayan Kadınlar, 1857, Musee d’Orsay, Paris · Jean-François Millet yazısını oku →

Courbet'nin Ornans'ta Cenaze tablosu: dev boyutlu köy cenazesi

Gustave Courbet (1819–1877)

Realizmin kurucusu; melekleri ve tanrıçaları bırakıp taş kıranları ve köy cenazelerini büyük tuvallere taşıdı. Eserleri reddedilince kendi sergisini kurdu, Legion d’honneur nişanını geri çevirdi ve Paris Komünü’ne katıldığı için gittiği İsviçre’de sürgünde öldü.

En bilinen eseri: Ornans’ta Cenaze, 1849–1850, Musee d’Orsay, Paris · Gustave Courbet yazısını oku →

Manet'nin Olympia tablosu: yatakta uzanmış, izleyiciye bakan kadın

Édouard Manet (1832–1883)

Kırda Öğle Yemeği ve Olympia ile Paris’te birer skandal yaratan, tanrıçalar yerine kendi çağının insanlarını resmeden ressam. İzlenimcilerin yolunu açtı ama onların sergilerine hiç katılmadı; hep resmi Salon’da kabul görmek istedi.

En bilinen eseri: Olympia, 1863, Musee d’Orsay, Paris · Édouard Manet yazısını oku →

İzlenimcilik (1870’ler–1880’ler)

1874’te bir grup genç ressam resmi Salon’un dışında kendi sergisini açtı; bir eleştirmen Monet’nin İzlenim, Gün Doğumu tablosuna bakıp onlara alaycı bir dille “izlenimciler” dedi. Işığın ve havanın bir anda yarattığı etki, resmin asıl konusu haline geldi.

Monet'nin Nilüferler panolarından biri: su yüzeyinde nilüferler ve yansımalar

Claude Monet (1840–1926)

Empresyonizmin kurucusu ve akıma adını veren ressam. Işığın anlık etkisini yakalamak için samanlıkları, Rouen Katedrali’ni ve Giverny’deki nilüferleri günün farklı saatlerinde tekrar tekrar resmetti.

En bilinen eseri: Nilüferler, 1914–1926, Musee de l’Orangerie, Paris · Claude Monet yazısını oku →

Degas'nın Yıldız tablosu: sahne ışığında dönen balerin

Edgar Degas (1834–1917)

Balerinleriyle tanınır ama İzlenimci sayılmayı hiç kabul etmedi; açık hava yerine atölyede, hafızasından ve çizimlerinden çalıştı. Görmesi zayıflayınca balmumu figürlere yöneldi ve ölümünden sonra atölyesinde 150’ye yakın heykel bulundu.

En bilinen eseri: Yıldız (Sahnede Dansçı), 1876–1877, Musee d’Orsay, Paris · Edgar Degas yazısını oku →

Renoir'ın Moulin de la Galette'te Balo tablosu: ağaç altında dans eden kalabalık

Pierre-Auguste Renoir (1841–1919)

Porselen boyacısı olarak başlayan, dans eden çiftleri ve güneşli bahçeleriyle İzlenimciliğin en neşeli ressamı. Eklem iltihabı ellerini tutmaz hale getirdiğinde bile resim yapmayı bırakmadı.

En bilinen eseri: Moulin de la Galette’te Balo, 1876, Musee d’Orsay, Paris · Pierre-Auguste Renoir yazısını oku →

Pissarro'nun Kırmızı Çatılar tablosu: çıplak ağaçların ardındaki kırmızı damlar

Camille Pissarro (1830–1903)

İzlenimciliğin en yaşlı ve en sabırlı üyesi; sekiz İzlenimci serginin hepsine katılan tek sanatçı oldu. Cezanne uzun yıllar kendini onun öğrencisi saydı, Gauguin ilk derslerini ondan aldı.

En bilinen eseri: Kırmızı Çatılar, Köy Köşesi, Kış, 1877, Musee d’Orsay, Paris · Camille Pissarro yazısını oku →

Renoir'ın yaptığı Alfred Sisley portresi, 1876

Alfred Sisley (1839–1899)

Paris’te İngiliz bir ailenin çocuğu olarak doğdu, Monet ve Renoir’ın atölye arkadaşıydı ve neredeyse yalnızca manzara resmi yaptı. Seine ve Loing kıyısındaki köyleri, karla kaplı yolları ve geniş gökyüzlerini resmetti; hayatı boyunca yoksulluk çekti, değeri ancak ölümünden sonra anlaşıldı.

En bilinen eseri: Port-Marly’de Selde Kayık, 1876, Musee d’Orsay, Paris · Alfred Sisley yazısını oku →

Berthe Morisot'nun Beşik tablosu: tül perdeli beşikte uyuyan bebeği izleyen anne (1872)

Berthe Morisot (1841–1895)

1874’teki ilk İzlenimci sergiye katılan ve sonraki sergilerin neredeyse hepsinde yer alan ressam; ev içini, anneleri ve çocukları hızlı, hafif fırça darbeleriyle resmetti. Édouard Manet’nin kardeşi Eugène ile evlendi.

En bilinen eseri: Beşik, 1872, Musée d’Orsay, Paris · Berthe Morisot yazısını oku →

Gustave Caillebotte'un kardeşi Martial Caillebotte tarafından çekilmiş fotoğrafı, yaklaşık 1892

Gustave Caillebotte (1848–1894)

Paris’in yeni bulvarlarını, işçilerini ve balkonlardan bakan adamlarını keskin perspektiflerle resmetti. Varlıklı bir ailenin oğluydu; İzlenimcilerin sergilerini düzenledi, arkadaşlarının tablolarını satın aldı ve ölümünden sonra koleksiyonu Musee d’Orsay’ın İzlenimci bölümünün temeli oldu.

En bilinen eseri: Paris Sokağı; Yağmurlu Gün, 1877, Art Institute of Chicago, Chicago · Gustave Caillebotte yazısını oku →

Post-İzlenimcilik (1880’ler–1900’ler)

İzlenimcilikten çıkan ressamlar anlık ışıkla yetinmedi: kimi doğanın altındaki kalıcı yapıyı, kimi düz renklerle hayal dünyasını, kimi de bilimsel bir renk düzenini aradı. Bu ayrı yollar 20. yüzyılın bütün büyük akımlarına kapı açtı.

Cezanne'ın Kart Oyuncuları tablosu: masada karşılıklı oturan iki köylü

Paul Cezanne (1839–1906)

Paris’in resmi Salonu onu defalarca reddetti, ama ölümünden sonra Picasso ve Matisse gibi ressamlar onu hepsinin babası saydı. İzlenimcilerin anlık ışığıyla yetinmeyip doğanın altındaki kalıcı biçimleri aradı ve Sainte-Victoire Dağı’na yıllarca yeniden döndü.

En bilinen eseri: Kart Oyuncuları, 1890–1895, Musee d’Orsay, Paris · Paul Cezanne yazısını oku →

Gauguin'in Nereden Geliyoruz? tablosu: sağdan sola hayatın evrelerini anlatan geniş pano

Paul Gauguin (1848–1903)

Borsa simsarlığını bırakıp 35 yaşında kendini resme adayan, sonra Avrupa’yı terk edip Pasifik adalarına yerleşen ressam. Düz renk alanları ve kalın konturlarla resmi İzlenimciliğin ötesine taşıdı; Tahiti’deki hayatı ve sömürgeci bakışı ise bugün eleştirel biçimde tartışılıyor.

En bilinen eseri: Nereden Geliyoruz? Neyiz? Nereye Gidiyoruz?, 1897–1898, Museum of Fine Arts, Boston · Paul Gauguin yazısını oku →

Seurat'nın La Grande Jatte tablosu: Seine kıyısındaki parkta şemsiyeli kadınlar, çocuklar, köpekler ve kayıklar

Georges Seurat (1859–1891)

Renkleri paletinde karıştırmak yerine tuvale küçük saf renk noktaları halinde yerleştirip Noktacılık tekniğini başlattı. Yalnızca 31 yıl yaşadı ve yedi büyük tablo tamamladı, ama bu az sayıdaki eserle modern sanatın yönünü değiştirdi.

En bilinen eseri: Grande Jatte Adası’nda Bir Pazar Öğleden Sonrası, 1884–1886, Art Institute of Chicago, Chicago · Georges Seurat yazısını oku →

Paul Signac'ın Kırmızı Şamandıra tablosu: limanda kırmızı bir şamandıra ve noktacı fırça vuruşlarıyla su

Paul Signac (1863–1935)

Seurat ile birlikte Neo-Empresyonizmi kuran, onun erken ölümünden sonra noktacılığın sözcüsü olan ressam; Matisse’in renk anlayışına da yol açtı. Limanları ve yelkenlileri severdi; 1907’de İstanbul’a gelip Haliç’i ve şehrin silüetini de resmetti.

En bilinen eseri: Kırmızı Şamandıra, 1895, Musee d’Orsay, Paris · Paul Signac yazısını oku →

Toulouse-Lautrec'in Moulin Rouge: La Goulue afişi

Henri de Toulouse-Lautrec (1864–1901)

Moulin Rouge’un dansçılarını ve kabare şarkıcılarını süslemeden ama küçümsemeden resmeden Montmartre ressamı. Taş baskıyla yaptığı afişlerle reklamı bir sanat dalına dönüştürdü ve modern afişin kurucusu sayılır.

En bilinen eseri: Moulin Rouge: La Goulue (afiş), 1891, Musee Toulouse-Lautrec, Albi · Henri de Toulouse-Lautrec yazısını oku →

Rousseau'nun Uyuyan Çingene tablosu: çölde uyuyan figür ve aslan

Henri Rousseau (1844–1910)

Hiç sanat eğitimi almamış, Paris’te vergi memuru olarak çalışmış naif ressam; Fransa’dan hiç çıkmadığı halde en ünlü resimleri tropik ormanlar. Yaşarken alay konusu oldu, ama Picasso’dan Sürrealistlere kadar 20. yüzyılın yenilikçileri onu ustaları arasında saydı.

En bilinen eseri: Uyuyan Çingene, 1897, MoMA, New York · Henri Rousseau yazısını oku →

Pierre Bonnard'ın Kareli Bluz tablosu: kareli bluzlu genç kadın, 1892

Pierre Bonnard (1867–1947)

Nabiler grubunun kurucularından; Japon baskılarından etkilenen düz renk alanlarıyla başladı, sonra eşi Marthe’yi, banyoları ve yemek masalarını yoğun renklerle, çoğu zaman hafızasından resmetti.

En bilinen eseri: Kareli Bluz, 1892, Musée d’Orsay, Paris · Pierre Bonnard yazısını oku →

20. yüzyıl: Fovizm, Kübizm ve ötesi

Yüzyılın başında Paris, dünyanın her yerinden gelen sanatçıların buluştuğu yerdi. Matisse rengi, Braque biçimi yeniden kurdu; Robert ve Sonia Delaunay renk kontrastlarından soyut bir resim çıkardı; Duchamp ise sanatın ne olduğu sorusunu baştan sordu.

Matisse'in Şapkalı Kadın tablosu

Henri Matisse (1869–1954)

Rengi nesneleri taklit etme görevinden kurtarıp duygunun aracına dönüştüren, Fovizmin öncüsü. Son yıllarında yatağa bağlı kaldığında bile makasla kestiği renkli kağıtlarla yeni bir sanat yarattı.

En bilinen eseri: Şapkalı Kadın, 1905, San Francisco Museum of Modern Art, San Francisco · Henri Matisse yazısını oku →

Portekizli, Georges Braque

Georges Braque (1882–1963)

Picasso ile birlikte Kübizmi kuran ama adı çoğu zaman onun gölgesinde kalan ressam. Boyacı ve dekoratör babasının yanında öğrendiği zanaatı, tuvale gerçek kağıt yapıştırma fikrine dönüştürdü.

En bilinen eseri: Portekizli, 1911, Kunstmuseum Basel, Basel · Georges Braque yazısını oku →

Robert Delaunay'nin Paris Şehri tablosu: parçalanmış Paris manzarası, Eyfel Kulesi ve ortada Üç Güzeller, 1910–1912

Robert Delaunay (1885–1941)

Paris’te doğup büyüdü; eşi Sonia ile renk kontrastlarına dayanan bir resim geliştirdi ve Apollinaire bu resme “Orfizm” adını verdi. Eyfel Kulesi, Pencereler ve Dairesel Biçimler dizileriyle Kübizmden soyut resme uzanan yolun en renkli öncülerinden biri sayılır.

En bilinen eseri: Kırmızı Eyfel Kulesi, 1911–1912, Solomon R. Guggenheim Müzesi, New York · Robert Delaunay yazısını oku →

Sonia Delaunay, Triptik / Triptych

Sonia Delaunay (1885–1979)

Rus İmparatorluğu’nda, bugünkü Ukrayna topraklarında doğdu, hayatının büyük bölümünü Paris’te geçirdi ve eşi Robert ile “simultane” resmi geliştirdi. Bu fikri tuvalden kumaşa, elbiseye ve kitaba taşıdı; 1964’te Louvre’da hayattayken retrospektif sergisi açılan ilk kadın sanatçı oldu.

En bilinen eseri: Elektrikli Prizmalar, 1914, Centre Pompidou, Paris · Sonia Delaunay yazısını oku →

Çeşme, Marcel Duchamp

Marcel Duchamp (1887–1968)

Fabrikada üretilmiş bir pisuarı imzalayıp sergiye göndererek “sanat nedir?” sorusunu bir daha kapanmamak üzere açtı. Genç yaşta başarılı bir ressamken resmi neredeyse bırakıp yıllarca satranç oynadı.

En bilinen eseri: Çeşme, 1917; orijinali kayıp, kopyaları Tate (Londra), Centre Pompidou (Paris) ve başka müzelerde · Marcel Duchamp yazısını oku →

Ressam değil ama Fransız sanatını belirleyen

Rodin resim yapmadı, ama 19. yüzyılın sonunda heykele ressamların resme getirdiği özgürlüğü getirdi.

Rodin'in Düşünen Adam heykeli: çenesini eline dayamış figür

Auguste Rodin (1840–1917)

Güzel Sanatlar Yüksek Okulu’na üç kez reddedilip zanaatın içinde yetişen, modern heykelin kurucusu sayılan heykeltıraş. Tunç Çağı heykeli o kadar gerçekçi bulundu ki canlı modelden kalıp alındığı iddia edildi.

En bilinen eseri: Düşünen Adam, 1880–1904, Musee Rodin, Paris · Auguste Rodin yazısını oku →

Sık sorulan sorular

İzlenimcilik neden Fransa’da doğdu?

19. yüzyıl Paris’inde bir ressamın tanınması büyük ölçüde resmi Salon’a bağlıydı ve Salon jürisi yeni bir şey deneyen gençleri sık sık geri çeviriyordu. 1874’te Monet, Renoir, Degas ve Pissarro’nun da aralarında olduğu bir grup kendi sergisini açtı; bir eleştirmen Monet’nin İzlenim, Gün Doğumu tablosundan yola çıkarak onlara alaycı bir dille “izlenimciler” dedi. Tüp boyanın yaygınlaşması ve Paris’ten kırlara uzanan demiryolları da açık havada resim yapmayı kolaylaştırdı.

Paris Salonu nedir?

Salon, Paris’te önce Kraliyet Resim ve Heykel Akademisi’nin, sonra Güzel Sanatlar Akademisi’nin düzenlediği resmi sergiydi; adını sergilerin yapıldığı Louvre’daki Salon Carré’den alır. 19. yüzyılda bir ressamın ün ve sipariş kazanmasının en önemli yoluydu. 1863’te reddedilen eserler için ayrı bir sergi açıldı ve Manet’nin Kırda Öğle Yemeği bu Reddedilenler Sergisi’nin en çok konuşulan eseri oldu.

Fransız resmindeki çizgi ve renk tartışması nedir?

19. yüzyılın ilk yarısında Fransız sanat ortamı ikiye bölündü. Ingres kusursuz çizgiyi, dengeyi ve klasik geleneği savunuyordu; Delacroix ise rengi, hareketi ve duyguyu. İkisi birbirini açıkça eleştirdi; Ingres’in, Delacroix’nın resimlerinden sonra odanın havalandırılmasını istediği bile anlatılır.

En ünlü Fransız ressamların eserleri nerede görülür?

Paris’te 1848’e kadar olan eserler için Louvre, İzlenimci ve Post-İzlenimci başyapıtlar için Musee d’Orsay, Monet’nin dev nilüfer panoları için Musee de l’Orangerie, 20. yüzyıl için Centre Pompidou en zengin adresler. Fransa dışında Londra’daki National Gallery, New York’taki Metropolitan Museum of Art ve Art Institute of Chicago da önemli Fransız koleksiyonlarına sahip.

Tüm sanatçılar için Ressamlar sayfasına, dönemlerin genel çerçevesi için Sanat Tarihi Dönemleri rehberine bakabilirsiniz.