Edvard Munch Filmleri: Edvard Munch (1974) ve Munch (2023)
Hangi filmde Munch’u dört farklı oyuncu canlandırıyor?
Henrik Martin Dahlsbakken’in Munch (2023) filminde: Ressam aşık bir genç, Berlin’de başarıya yaklaşan bir ressam, 1908’de Kopenhag’da kliniğe yatan yorgun bir adam ve Nazi işgali altında yaşayan yaşlı bir sanatçı olarak dört dönemde görünüyor. Bu dönemler Alfred Ekker Strande, Mattis Herman Nyquist, Ola G. Furuseth ve Anne Krigsvoll arasında paylaşılıyor; yaşlı Munch’u bir kadın, Krigsvoll oynuyor. Munch’un gençliğine odaklanan öteki önemli film ise Peter Watkins’in belgesel gibi kurduğu Edvard Munch (1974).
Edvard Munch’un hayatı iki önemli filmde anlatıldı. İngiliz yönetmen Peter Watkins’in 1974 tarihli Edvard Munch filmi, sinema tarihinin en özgün sanatçı biyografilerinden biri sayılıyor. Norveçli yönetmen Henrik Martin Dahlsbakken’in Munch (2023) filmi ise ressamı dört farklı oyuncuyla, hayatının dört ayrı döneminde gösteriyor.
Bu yazıda iki filmin neyi anlattığına, nasıl farklılaştığına ve filmlerde gördüğünüz tabloların bugün nerede olduğuna bakacağım.
Künye
| Film | Yıl | Yönetmen | Oyuncular |
|---|---|---|---|
| Edvard Munch | 1974 | Peter Watkins | Geir Westby (Edvard Munch) |
| Munch | 2023 | Henrik Martin Dahlsbakken | Alfred Ekker Strande, Mattis Herman Nyquist, Ola G. Furuseth, Anne Krigsvoll |
Edvard Munch (1974): Belgesel gibi bir biyografi
Peter Watkins’in filmi Munch’un 1884–1895 arasındaki yıllarını, Kristiania’daki (bugünkü Oslo) gençliğini ve Berlin günlerini anlatıyor. Watkins, profesyonel olmayan oyuncularla çalıştı ve filmi bir belgesel gibi kurdu: Karakterler zaman zaman kameraya dönüp konuşuyor, dış ses dönemin toplumsal koşullarını anlatıyor.
Film, Munch’un çocukken annesini ve ablasını veremden kaybetmesini, Kristiania bohemleri arasındaki gençliğini ve evli bir kadınla yaşadığı yıkıcı aşkı, onun resimlerinin kaynağı olarak gösteriyor. İsveçli yönetmen Ingmar Bergman bu filmi “dahice” bulduğunu söylemişti.
Munch (2023): Dört yaşta dört Munch
Dahlsbakken’in filmi Munch’un hayatını dört ayrı dönemde anlatıyor ve her dönemde başka bir oyuncu Munch’u canlandırıyor: aşık bir genç, Berlin’de başarıya yaklaşan bir ressam, 1908’de Kopenhag’da bir kliniğe yatan yorgun bir adam ve Nazi işgali altında yaşayan yaşlı bir sanatçı. Yaşlı Munch’u bir kadın oyuncu, Anne Krigsvoll oynuyor. Dört dönem kronolojik sırayla değil, birbirine karışarak anlatılıyor.
Filmlerde görülen eserler ve bugün nerede?
| Eser | Tarih | Nerede? |
|---|---|---|
| Hasta Çocuk | 1885–1886 | Ulusal Müze, Oslo |
| Çığlık | 1893 | Ulusal Müze, Oslo (diğer versiyonları Munch Müzesi’nde) |
| Madonna | 1894–1895 | Ulusal Müze ve Munch Müzesi, Oslo |
| Vampir | 1895 | Munch Müzesi, Oslo |
Hasta Çocuk, Munch’un veremden ölen ablası Sophie’nin anısına yaptığı tablo. Munch’un en ünlü eserini Çığlık yazımda ayrıntılı olarak anlattım. Gitmeden önce güncel ziyaret bilgilerini müzenin resmi sitesinden kontrol edebilirsiniz: MUNCH Müzesi.
Filmden kareler
Fragman
Sık sorulan sorular
Edvard Munch’un hayatını anlatan film hangisi?
En önemli iki film Peter Watkins’in Edvard Munch (1974) ve Henrik Martin Dahlsbakken’in Munch (2023) filmleri.
Filmlerdeki tabloları nerede görebilirim?
Çığlık, Hasta Çocuk ve Madonna Oslo’daki Ulusal Müze’de ve Munch Müzesi’nde.
Munch’un hayatını ve diğer önemli eserlerini Edvard Munch yazımda anlattım. Ressamların hayatını anlatan diğer filmler için Sanat Filmleri bölümüne bakabilirsiniz.
