Little Ashes (2008): Genç Dali’nin Madrid Yılları
Dali ile Lorca arasındaki aşk ne kadar gerçek?
Yakın dostlukları ve birbirlerine adadıkları eserler kesin; ilişkinin romantik bir boyutu olduğu da biliniyor, ama ayrıntıları tartışmalı. Lorca 1926’da Dali’ye uzun bir şiir, Salvador Dali’ye Övgü’yü yazdı; Dali de 1920’lerin ortasındaki resimlerinde Lorca’nın yüzünü tekrar tekrar kullandı. Robert Pattinson’ın genç Dali’yi oynadığı Little Ashes (2008), Madrid’deki öğrenci yurdunda başlayan bu ilişkinin belirsiz kalan kısmını kendi yorumuyla dolduruyor.
Little Ashes, İngiliz yönetmen Paul Morrison’ın 2008’de çektiği, genç Salvador Dali’nin Madrid’deki öğrencilik yıllarını ve şair Federico Garcia Lorca ile yönetmen Luis Bunuel’le dostluğunu anlatan film. Daha sonra 20. yüzyılın en ünlü ressamı, en büyük İspanyol şairi ve gerçeküstücü sinemanın kurucusu olacak üç genç adamın hikayesi.
Bu yazıda filmin neyi anlattığına, gerçekle kurgu arasındaki farklara ve üçlünün dostluğundan doğan eserlere bakacağım.
Künye
| Özgün adı | Little Ashes |
| Tür | Biyografik dram |
| Yönetmen | Paul Morrison |
| Oyuncular | Robert Pattinson (Salvador Dali), Javier Beltran (Federico Garcia Lorca), Matthew McNulty (Luis Bunuel) |
| Yıl | 2008 |
| Ülke | İngiltere, İspanya |
Little Ashes ne anlatıyor?
Film 1922’de Madrid’de, Residencia de Estudiantes adlı öğrenci yurdunda başlıyor. Burası İspanya’nın en parlak genç beyinlerinin toplandığı, caz, Freud ve avangart sanatın konuşulduğu bir yer. On sekiz yaşındaki utangaç ve tuhaf giyimli Dali, yurdun yıldızları Lorca ve Bunuel’in dikkatini çekiyor.
Üçü kısa sürede ayrılmaz oluyor. Film özellikle Dali ile Lorca arasındaki yakınlığa odaklanıyor. Bunuel ile Dali zamanla Paris’e ve gerçeküstücülüğe yöneliyor, Lorca ise İspanya’da kalıyor. Film, 1936’da İspanya İç Savaşı’nın başında Lorca’nın faşist güçler tarafından öldürülmesiyle kapanıyor.
Gerçek ve kurgu
Dali, Lorca ve Bunuel’in Residencia de Estudiantes’teki dostluğu gerçek. Lorca 1926’da Dali’ye adadığı uzun bir şiir, Salvador Dali’ye Övgü’yü yazdı. Dali de 1920’lerin ortasındaki resimlerinde Lorca’nın yüzünü tekrar tekrar kullandı. İkisi arasındaki ilişkinin romantik bir boyutu olduğu biliniyor, ama ayrıntıları tartışmalı. Film bu belirsiz alanı kendi yorumuyla dolduruyor.
Dostluğun kırıldığı an da gerçek: Bunuel ile Dali’nin 1929’da birlikte çektiği gerçeküstücü kısa film Endülüs Köpeği. Lorca, filmin adının kendisiyle alay ettiğini düşündü ve kırıldı. Filmin adı Little Ashes da Dali’nin 1927–1928 tarihli Küçük Küller adlı tablosundan geliyor.
Üçlünün dostluğundan doğan eserler
| Eser | Tarih | Nerede? |
|---|---|---|
| Luis Bunuel’in Portresi | 1924 | Reina Sofia Müzesi, Madrid |
| Bal Kandan Tatlıdır | 1927 | Kayıp; yalnızca fotoğrafları biliniyor |
| Küçük Küller | 1927–1928 | Reina Sofia Müzesi, Madrid |
| Endülüs Köpeği (film) | 1929 | Bunuel ve Dali’nin ortak filmi |
Dali’nin en tanınan tablosunu Belleğin Azmi yazımda anlattım. Madrid’deki Reina Sofia Müzesi, Dali’nin bu dönemine ait eserleri görmek için en iyi yer.
Filmden kareler
Fragman
Filmin oyuncu ve yapım bilgilerine Vikipedi sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Little Ashes filminde Dali’yi kim oynuyor?
Robert Pattinson. Lorca’yı Javier Beltran, Bunuel’i Matthew McNulty canlandırıyor.
Lorca ne zaman öldü?
Federico Garcia Lorca 1936’da, İspanya İç Savaşı’nın başında Granada yakınlarında faşist güçler tarafından öldürüldü.
Filmin adı nereden geliyor?
Dali’nin 1927–1928 tarihli Küçük Küller (Cenicitas) adlı tablosundan.
Dali’nin hayatını ve diğer önemli eserlerini Salvador Dali yazımda anlattım. Ressamların hayatını anlatan diğer filmler için Sanat Filmleri bölümüne bakabilirsiniz.
