Artemisia (1997): Artemisia Gentileschi’nin Hikayesi
Artemisia Gentileschi ile Agostino Tassi arasında aşk mı vardı, yoksa tecavüz mü?
1612’de açılan davanın bugüne ulaşan kayıtlarına göre Tassi, Artemisia’ya tecavüz etti ve ardından evlenme sözüyle onu aylarca oyaladı. Agnes Merlet’nin Valentina Cervi’li Artemisia (1997) filmi ise olayı karşılıklı bir aşk ilişkisi gibi anlattığı için sanat tarihçisi Mary Garrard ve Gloria Steinem gibi isimlerin tepkisini çekti. Mahkemede parmaklarına işkence yapılmasına rağmen Artemisia ifadesini değiştirmedi; Tassi sürgüne mahkum edildi ama ceza hiç uygulanmadı.
Artemisia, Fransız yönetmen Agnes Merlet’nin 1997’de çektiği, Barok dönemin en önemli kadın ressamı Artemisia Gentileschi’nin gençlik yıllarını anlatan film. Film, yayınlandığında gerçek hikayeyi çarpıttığı gerekçesiyle ciddi eleştirilere de hedef oldu.
Bu yazıda filmin neyi anlattığına, filmle mahkeme kayıtlarının neden çeliştiğine ve Artemisia’nın eserlerinin bugün nerede olduğuna bakacağım.
Künye
| Özgün adı | Artemisia |
| Tür | Biyografik dram |
| Yönetmen | Agnes Merlet |
| Oyuncular | Valentina Cervi (Artemisia), Michel Serrault (Orazio Gentileschi), Miki Manojlović (Agostino Tassi) |
| Yıl | 1997 |
| Ülke | Fransa, İtalya, Almanya |
| Aday | Altın Küre En İyi Yabancı Film |
Artemisia ne anlatıyor?
Film 1610’ların Roma’sında geçiyor. Genç Artemisia, Caravaggio’nun etkisindeki ressam Orazio Gentileschi’nin kızı. O dönemde kadınların sanat akademilerine girmesi yasak, çıplak model çizmeleri ise düşünülemez bile. Artemisia bu yasakları gizlice deliyor ve babasının atölyesinde yetişiyor.
Orazio, kızına perspektif öğretmesi için arkadaşı ve iş ortağı olan ressam Agostino Tassi’yi tutuyor. Film, Artemisia ile Tassi arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin 1612’de açılan davayla bir skandala dönüşmesini anlatıyor.
Film ile gerçek arasındaki fark
Dava kayıtları bugüne ulaştı ve bu kayıtlar filmden çok farklı bir hikaye anlatıyor. Kayıtlara göre Tassi, Artemisia’ya tecavüz etti ve sonra evlenme sözüyle onu aylarca oyaladı. Dava açıldığında Artemisia’nın ifadesinin doğruluğunu sınamak için parmaklarına ip geçirilip sıkılarak işkence yapıldı. Artemisia ifadesini değiştirmedi. Tassi suçlu bulunup Roma’dan sürgüne mahkum edildi, ama ceza hiç uygulanmadı.
Film ise bu hikayeyi karşılıklı bir aşk ilişkisi gibi anlatıyor. Bu yüzden film vizyona girdiğinde, Artemisia üzerine kapsamlı çalışmaları olan sanat tarihçisi Mary Garrard ve feminist yazar Gloria Steinem başta olmak üzere birçok kişi, filmin gerçek bir hikaye olarak tanıtılmasına itiraz etti. Filmi izlerken bunu akılda tutmak gerekiyor.
Artemisia davadan sonra Floransa’ya taşındı, orada evlendi ve Floransa Sanat Akademisi’ne kabul edilen ilk kadın oldu. Sonraki yıllarda Roma, Venedik, Napoli ve Londra’da çalıştı ve döneminin en çok aranan ressamlarından biri oldu.
Artemisia’nın eserleri ve bugün nerede?
| Eser | Tarih | Nerede? |
|---|---|---|
| Susanna ve İhtiyarlar | 1610 | Schloss Weissenstein, Pommersfelden (Almanya) |
| Holofernes’in Başını Kesen Judith | Yaklaşık 1620 | Uffizi Galerisi, Floransa |
| Holofernes’in Başını Kesen Judith (ilk versiyon) | Yaklaşık 1612–1613 | Capodimonte Müzesi, Napoli |
| Resim Sanatının Alegorisi Olarak Otoportre | Yaklaşık 1638–1639 | Kraliyet Koleksiyonu, Londra |
Artemisia’nın en ünlü tablosu olan ve kanın fışkırdığı Holofernes’in Başını Kesen Judith, çoğu zaman yaşadıklarının bir yansıması olarak yorumlanıyor. Tablonun ikinci versiyonunu Floransa’daki Uffizi Galerisi’nde görebilirsiniz.
Filmden kareler
Fragman
Filmin oyuncu ve yapım bilgilerine Vikipedi sayfasından ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Artemisia filmi gerçek bir hikaye mi?
Film gerçek kişileri anlatıyor ama olayları değiştiriyor. Mahkeme kayıtlarında tecavüz olarak geçen olayı karşılıklı bir aşk ilişkisi gibi gösterdiği için eleştirildi.
Artemisia’yı kim oynuyor?
İtalyan oyuncu Valentina Cervi. Babası Orazio’yu Michel Serrault, Agostino Tassi’yi Miki Manojlović canlandırıyor.
Artemisia Gentileschi kimdir?
Barok dönemin en önemli kadın ressamı. Floransa Sanat Akademisi’ne kabul edilen ilk kadın oldu.
Artemisia’nın tabloları nerede?
En ünlü tablosu Holofernes’in Başını Kesen Judith’in bir versiyonu Floransa’daki Uffizi’de, ilk versiyonu Napoli’deki Capodimonte Müzesi’nde.
Artemisia’nın hayatını ve diğer önemli eserlerini Artemisia Gentileschi yazımda anlattım. Ressamların hayatını anlatan diğer filmler için Sanat Filmleri bölümüne bakabilirsiniz.
