Van Gogh (1991): Maurice Pialat’nın Anlattığı Son 67 Gün

Van Gogh, Doktor Gachet’nin kızı Marguerite’e aşık mıydı?
Bunu gösteren bir belge yok; aralarında bir yakınlık olduğuna dair yalnızca söylentiler var. Van Gogh, Haziran 1890’da doktorun yirmi bir yaşındaki kızını piyano başında resmetti; bu tablo bugün Kunstmuseum Basel’de. Maurice Pialat’nın Jacques Dutronc’lu Van Gogh (1991) filmi, ressamın Auvers’teki son 70 gününü anlatırken bu aşkı öne çıkarıyor. Ama filmin en büyük kurgusu da bu.
Maurice Pialat’nın Van Gogh’u, Van Gogh filmlerinin en az bilineni ama belki de en cesuru. Film, ressamın Auvers-sur-Oise’da geçirdiği son 70 güne odaklanıyor. Karşınızda kulak kesen deli dahi ya da acı çeken aziz yok. Yemek yiyen, gülen, flört eden, sıkılan, çalışan bir adam var.
Pialat’nın Van Gogh’u, bir ressamın son günlerini anlatırken ölümü değil hayatı gösteren nadir filmlerden. Auvers’teki o küçük handa ölen adamın, son haftalarında da yemek yediğini, güldüğünü, aşık olduğunu hatırlatıyor. Bu yüzden diğer bütün Van Gogh filmlerinden sonra izlenmesi gereken, bir tür kapanış filmi.
Bu yazıda filmin ne anlattığına, Auvers’teki son haftalar hakkında gerçekte ne bildiğimize ve filmin nerede tarihten ayrıldığına bakacağım.
Van Gogh filmi künyesi
| Özgün adı | Van Gogh |
| Yönetmen ve senaryo | Maurice Pialat |
| Yıl | 1991 |
| Süre | Yaklaşık 158 dakika |
| Ülke | Fransa |
| Oyuncular | Jacques Dutronc, Alexandra London, Gerard Sety, Bernard Le Coq, Elsa Zylberstein, Corinne Bourdon |
| Ödüller | Cesar En İyi Erkek Oyuncu (Jacques Dutronc). Cannes Film Festivali’nde yarıştı. |
Van Gogh (1991) ne anlatıyor?
Mayıs 1890. Van Gogh, Saint-Remy’deki hastaneden çıkıp Paris’in kuzeyindeki küçük Auvers-sur-Oise kasabasına geliyor ve Ravoux Hanı’na yerleşiyor. Theo’nun önerisiyle, ona göz kulak olacak Doktor Gachet’yle tanışıyor. Gachet resme meraklı bir doktor ve Van Gogh’un eserlerine ilgi gösteriyor.
Film bu son haftaları neredeyse gün gün izliyor. Van Gogh resim yapıyor, Gachet’nin evine yemeğe gidiyor, doktorun genç kızı Marguerite’le yakınlaşıyor, Paris’e gidip Theo’yla kavga ediyor. Ortada olağanüstü bir şey yokmuş gibi görünüyor ama her sahnenin üstünde yaklaşan sonun gölgesi var.

Filmin farkı
- Efsaneyi reddetmesi: Pialat, Van Gogh’u bir efsane olarak değil sıradan bir insan olarak göstermeyi seçiyor.
- Yönetmenin kendisi de ressamdı: Pialat sinemaya geçmeden önce resim yapıyordu. Bu film, onun resimle ilişkisinin de bir yansıması. Resim sahneleri gösterişten uzak, bir işçinin işini izler gibi.
- Jacques Dutronc: Dutronc aslında Fransa’nın en ünlü şarkıcılarından biri. Van Gogh rolünde sessiz, alaycı ve yorgun bir performans çıkarıyor. Bu rolle Cesar’da En İyi Erkek Oyuncu ödülünü aldı.
- Uzunluk: Film iki buçuk saati aşıyor ve bilinçli olarak yavaş. Bu bazı izleyicileri zorlayabilir ama Auvers’teki günlerin durgun havası da bu yavaşlıktan geliyor.
Gerçekte ne oldu? Film ne kadar doğru?
Gerçek olanlar
- Auvers’e varış: Van Gogh 20 Mayıs 1890’da Auvers’e geldi ve Ravoux Hanı’nda küçük bir odaya yerleşti. 29 Temmuz’da aynı odada öldü.
- Doktor Gachet: Gachet gerçekten resim meraklısı bir doktordu, Cezanne ve Pissarro gibi ressamlarla dosttu. Van Gogh onun iki portresini yaptı.
- Marguerite’in portresi: Van Gogh, Haziran 1890’da Gachet’nin yirmi bir yaşındaki kızı Marguerite’i piyano başında resmetti. Bu tablo bugün Kunstmuseum Basel’de.
- Üretkenlik: Van Gogh Auvers’te geçirdiği yaklaşık iki ayda yetmiş civarında resim yaptı. Yani neredeyse her gün bir tablo.
Kurgu ya da tartışmalı olanlar
- Marguerite’le aşk: Filmin en büyük kurgusu bu. Van Gogh’la Marguerite arasında bir yakınlık olduğuna dair söylentiler var ama bir aşk ilişkisi yaşandığını gösteren bir belge yok.
- Paris ve kadınlar: Filmdeki Paris gecesi ve Cathy karakteri büyük ölçüde Pialat’nın hayal gücü.
- Ölüm: Film ölümü sade ve belirsiz bırakıyor. Van Gogh’un ölümüyle ilgili tartışmayı Loving Vincent yazımda ayrıntılı olarak anlattım.
Filmde neye bakmalı?
- Gachet’nin evindeki öğle yemeği: Uzun, kalabalık, neşeli bir sahne. Van Gogh’un hayatındaki son mutlu anlardan biri gibi.
- Resim yaparken: Dutronc’un tuval karşısındaki sahneleri gösterişsiz ve sabırlı. Van Gogh’u bir dahiden çok bir zanaatkar gibi görüyoruz.
- Theo’yla kavga: Paris’teki sahne, iki kardeş arasındaki gerilimin en çıplak hali.
- Nehir kıyısındaki eğlence: Film boyunca biriken gerilimin kısa bir süre dağıldığı, müzikli ve kalabalık bir sahne.

Auvers’teki son haftaların eserleri bugün nerede?
| Tablo | Yıl | Bugün |
|---|---|---|
| Auvers Kilisesi | 1890 | Musee d’Orsay, Paris |
| Doktor Gachet’nin Portresi (ikinci versiyon) | 1890 | Musee d’Orsay, Paris |
| Piyano Başında Marguerite Gachet | 1890 | Kunstmuseum Basel |
| Buğday Tarlası ve Kargalar | 1890 | Van Gogh Müzesi, Amsterdam |
| Auvers’de Bir Sokak | 1890 | Ateneum, Helsinki |
Orsay’daki Van Gogh eserlerini Musee d’Orsay yazımda, Van Gogh Müzesi’ndekileri de Van Gogh Müzesi yazımda anlattım.
Van Gogh (1991) nereden izlenir?
Platformlar zaman zaman değiştiği için güncel durumu JustWatch Türkiye üzerinden kontrol etmenizi öneririm. Aynı adı taşıyan başka yapımlar da var; bu yüzden yönetmenin adıyla, Pialat Van Gogh diye aratırsanız daha iyi sonuç alırsınız.
Van Gogh’u anlatan diğer film ve belgeselleri, hangi sırayla izleneceğiyle birlikte Van Gogh filmleri ve belgeselleri yazımda topladım.
Pialat Van Gogh hakkında sık sorulan sorular
Van Gogh (1991) filmi neyi anlatıyor?
Van Gogh’un Auvers-sur-Oise’da geçirdiği son 70 günü: Doktor Gachet ve ailesiyle ilişkisini, kardeşi Theo’yla gerginliğini ve bu dönemde yaptığı resimleri.
Filmde Van Gogh’u kim oynuyor?
Fransız şarkıcı ve oyuncu Jacques Dutronc. Bu rolle Cesar’da En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.
Van Gogh Auvers’te ne kadar kaldı?
20 Mayıs 1890’da geldi, 29 Temmuz 1890’da öldü. Yani yaklaşık iki ay kaldı.
Doktor Gachet’nin portresi nerede?
Van Gogh doktorun iki portresini yaptı. İkinci versiyon Paris’teki Musee d’Orsay’da. İlk versiyon ise özel bir koleksiyonda; 1990’da açık artırmada rekor bir fiyata satılmasıyla ünlü.
Özet
| Başlık | Kısaca |
|---|---|
| Konu | Van Gogh’un Auvers’teki son 70 günü |
| Farkı | Efsaneyi reddedip Van Gogh’u sıradan bir insan olarak göstermesi |
| Tarihsel doğruluk | Mekanlar ve kişiler gerçek, Marguerite’le aşk kurgu |
| Kimler için | Sabırlı, yavaş Avrupa sinemasını sevenler |
Bu Ay Nereye?
İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.






