Mr. Turner (2014): Fırtınaların Ressamının Son 25 Yılı

Turner gerçekten fırtınada bir geminin direğine bağlandı mı?
Bunu Turner kendisi anlattı ama kesin değil. Kar Fırtınası tablosunu yaptığında 67 yaşındaydı; bu yüzden sanat tarihçileri hikayeden emin değil, efsaneyi büyük ihtimalle kendisi büyüttü. Mike Leigh’in Timothy Spall’lu Mr. Turner (2014) filmi bu hikayeye de yer veriyor. Filmin öteki ünlü sahnesi ise 1832’deki gerçek bir olaya dayanıyor: Turner, Constable’ın tablosunun yanındaki denizine kırmızı bir şamandıra ekliyor.
Mr. Turner, İngiliz yönetmen Mike Leigh’in 2014’te çektiği bir film. Romantizmin en büyük manzara ressamı J. M. W. Turner’ın hayatının son yirmi beş yılını anlatıyor. Filmin en unutulmaz yanı Timothy Spall’un Turner’ı: homurdanan, kaba, ama ışık söz konusu olunca son derece hassas bir adam.
Bu yazıda önce filmin neyi anlattığına, sonra ünlü anekdotların ne kadarının gerçek olduğuna, son olarak da filmde gördüğünüz tabloların bugün nerede olduğuna bakacağım.
Mr. Turner künyesi
| Özgün adı | Mr. Turner |
| Tür | Biyografik dram |
| Yönetmen | Mike Leigh |
| Senaryo | Mike Leigh |
| Oyuncular | Timothy Spall (J. M. W. Turner), Dorothy Atkinson (Hannah Danby), Marion Bailey (Sophia Booth), Paul Jesson (Turner’ın babası) |
| Yıl | 2014 |
| Süre | Yaklaşık 150 dakika |
| Ülke | İngiltere |
| Ödül | Timothy Spall, 2014 Cannes En İyi Erkek Oyuncu; dört Oscar adaylığı |
Mr. Turner ne anlatıyor?
Film, Turner’ın ününün zirvesinde olduğu yıllarda başlıyor. Asistanı ve en yakın dostu olan babası ölüyor. Evde yıllardır ona hizmet eden, ilgisizliğine katlanan hizmetçi Hannah Danby var. Turner ise Margate’te tanıştığı dul pansiyoncu Sophia Booth ile yeni bir hayat kuruyor. Son yıllarını Londra’da onunla geçiriyor; komşuları onu takma bir adla, “Amiral Booth” diye tanıyor.
Film bir yandan da Turner’ın sanat dünyasındaki yerini gösteriyor: Kraliyet Akademisi’ndeki sergiler, genç eleştirmen John Ruskin’in hayranlığı. Giderek soyutlaşan resimleriyle ise gazeteler ve tiyatro güldürüleri alay ediyor. Kraliçe Victoria’nın bile Turner’ın son tablolarını beğenmediği biliniyor.
Filmdeki anekdotlar ne kadar gerçek?
Kırmızı şamandıra
Filmin en sevilen sahnelerinden biri gerçek bir olaya dayanıyor. 1832’de Kraliyet Akademisi’nde Turner’ın gri tonlardaki deniz manzarası, rakibi John Constable’ın parlak renkli bir tablosunun yanına asılmıştı. Sergiden önce ressamların son rötuşlarını yaptığı gün Turner geldi, denizin ortasına küçük kırmızı bir leke sürdü ve çıktı. Sonra bu lekeyi şamandıraya çevirdi. O küçücük kırmızı nokta bütün salonun gözünü Turner’ın tablosuna çekti. Constable’ın “Buraya gelip silah patlattı” dediği anlatılır.
Direğe bağlanan ressam
Turner, Kar Fırtınası tablosunu yapmak için dört saat boyunca bir geminin direğine bağlandığını anlatmıştı. Film de bu hikayeye yer veriyor. Ama tabloyu yaptığında 67 yaşındaydı ve sanat tarihçileri bunu gerçekten yapıp yapmadığından emin değil. Efsaneyi büyük ihtimalle kendisi büyüttü.
Son sözler
Turner’ın 1851’de ölürken “Güneş Tanrı’dır” dediği anlatılır. Bu söz de kesin değil. Ama bütün hayatını ışığı resmetmeye adamış bir ressama çok yakışıyor.
Filmde görülen eserler ve bugün nerede?
| Eser | Tarih | Nerede? |
|---|---|---|
| Savaş Gemisi Temeraire | 1839 | National Gallery, Londra |
| Yağmur, Buhar ve Hız | 1844 | National Gallery, Londra |
| Kar Fırtınası | 1842 | Tate Britain, Londra |
| Köle Gemisi | 1840 | Museum of Fine Arts, Boston |
Turner ölürken eserlerinin büyük bölümünü İngiliz ulusuna bıraktı. Bu yüzden en önemli tablolarını bugün Londra’da, National Gallery’de ve Tate Britain’da görebilirsiniz.
Filmden kareler ve anlattığı eserler




Fragman
Mr. Turner hakkında sık sorulan sorular
Mr. Turner filmi neyi anlatıyor?
Filmde İngiliz ressam J. M. W. Turner’ın hayatının son yirmi beş yılını izliyorsunuz: babasıyla ilişkisini, Sophia Booth ile birlikteliğini ve sanat dünyasındaki yerini.
Turner’ı kim oynuyor?
Timothy Spall oynuyor. Bu rolle 2014 Cannes Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ödülünü kazandı.
Filmdeki tablolar nerede?
Savaş Gemisi Temeraire ve Yağmur, Buhar ve Hız Londra’daki National Gallery’de, Kar Fırtınası ise Tate Britain’da.
Turner’ın hayatını ve diğer önemli eserlerini Turner yazımda anlattım. Ressamların hayatını anlatan diğer filmler için Sanat Filmleri bölümüne bakabilirsiniz.
Bu Ay Nereye?
İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.






