Lust for Life (Ölmeyen İnsanlar): Van Gogh’un Bütün Hayatı Tek Filmde

Lust for Life filminin afişi

Van Gogh’un bütün hayatını tek filmde görmek mümkün mü?

Evet: Vincente Minnelli’nin Lust for Life (1956), Türkiye’deki adıyla Ölmeyen İnsanlar, Van Gogh’u en kapsamlı anlatan film. Borinage’da madenciler arasında vaizlik yaptığı gençlik yıllarından başlıyor, Auvers’teki son günlerine kadar geliyor. Van Gogh’u Kirk Douglas, Gauguin’i bu rolle Oscar kazanan Anthony Quinn oynuyor; çekimler de büyük ölçüde ressamın yaşadığı gerçek mekanlarda yapıldı. Ama Irving Stone’un biyografik romanından uyarlandığı için diyalogların çoğu kurgu, Gauguin ve Theo da gerçekte olduğundan daha basit karakterler olarak gösteriliyor.

Süre: 122 dk

Lust for Life, Türkiye’de gösterildiği adıyla Ölmeyen İnsanlar, Van Gogh’u sinemaya taşıyan ilk büyük film. 1956’da çekildi ve ressamın bütün hayatını anlatıyor: vaizlik yaptığı gençlik yıllarından Auvers’teki ölümüne kadar. Van Gogh’un hayatını baştan sona, tek filmde görmek isterseniz bugün hala en iyi başlangıç bu.

Bu yazıda filmin neyi anlattığına, romandan uyarlanmış olmasının ne anlama geldiğine ve gördüğümüz sahnelerin gerçekle ne kadar örtüştüğüne bakacağım.

Lust for Life künyesi

Özgün adıLust for Life
Türkçe adıÖlmeyen İnsanlar
YönetmenVincente Minnelli
SenaryoNorman Corwin (Irving Stone’un romanından)
Yıl1956
SüreYaklaşık 122 dakika
OyuncularKirk Douglas, Anthony Quinn, James Donald, Pamela Brown, Everett Sloane
ÖdüllerOscar: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Anthony Quinn), dört dalda aday. Altın Küre: En İyi Erkek Oyuncu (Kirk Douglas)

Ölmeyen İnsanlar ne anlatıyor?

Film, genç Vincent’ı Belçika’nın maden bölgesi Borinage’da vaizlik yaparken gösteriyor. Kilise onu fazla tutkulu bulup görevden alınca resme yöneliyor. Sonra hayatı gözünüzün önünden akıyor: kuzeni Kee’ye karşılıksız aşkı, Lahey’de birlikte yaşadığı Christine, ailesinin yanında Nuenen’de geçen yıllar, kardeşi Theo’nun yanında Paris ve empresyonistlerle tanışması.

İkinci yarıda Arles’a geçiyoruz: Sarı Ev, Gauguin’in gelişi, iki ressamın kavgaları ve kulak olayı. Ardından Saint-Remy’deki hastaneyi ve Auvers’teki son günleri izliyorsunuz.

Lust for Life: Van Gogh'un Patates Yiyenler tablosu: loş bir lamba ışığında masa başında patates yiyen köylü ailesi

Romandan filme

Film, Irving Stone’un 1934’te yayımlanan aynı adlı romanından uyarlandı. Bu ayrıntı önemli, çünkü Stone biyografi değil, biyografik roman yazmıştı. Van Gogh’un mektuplarına dayandı ama diyalogları, bazı karakterleri ve duyguları kendisi kurdu. Film de bu havayı taşıyor: karşınızda acı çeken, tutkulu, kimsenin anlamadığı bir dahi var. Van Gogh hakkında bugün dolaşan birçok klişe de bu romandan ve bu filmden geliyor.

Filmin öne çıkan yanları

  • Gerçek mekanlarda çekildi: Film büyük ölçüde Van Gogh’un yaşadığı yerlerde çekildi: Lahey, Borinage, Paris, Arles ve Auvers. Arles’taki badem ağaçlarını çiçek açtıkları zaman çekebilmek için bir ekip çekimlerden aylar önce oraya gönderildi.
  • Gerçek tablolar: Filmin açılışında, Van Gogh’un tablolarını çekmek için izin veren yirmiden fazla müzeye ve koleksiyona teşekkür ediliyor. Ekranda gördüğümüz tabloların çoğu orijinallerin fotoğrafları.
  • Kirk Douglas’ın benzerliği: Kızıl sakalı ve sert yüz hatlarıyla Douglas, Van Gogh’un otoportrelerine şaşırtıcı derecede benziyor. Oyunculuğu bugün bazılarına abartılı gelebilir, ama o dönemin sinemasında çok cesur bir performanstı.
  • Anthony Quinn’in Gauguin’i: Quinn filmde kısa bir süre görünmesine rağmen Oscar’ı kazandı. Van Gogh’la Gauguin arasındaki çatışmayı en canlı anlatan sahneler onunla.
Lust for Life fragmanı

Gerçekte ne oldu? Film ne kadar doğru?

Gerçek olanlar

  • Borinage’daki vaizlik: Van Gogh 1879’da Borinage’da madencilerin arasında vaiz olarak çalıştı ve aşırı fedakarlığı yüzünden görevden alındı.
  • Christine: Filmdeki Christine gerçekte Sien Hoornik. Van Gogh 1882-1883’te Lahey’de onunla ve çocuklarıyla yaşadı. Ailesi bu ilişkiye çok karşı çıktı.
  • Nuenen ve Patates Yiyenler: Van Gogh 1885’te Nuenen’de bu tabloyu yaptı ve onu o güne kadarki en iyi eseri saydı. Theo ve Paris’teki çevresi ise pek beğenmedi.
  • Arles ve Gauguin: Gauguin’in Arles’ta kaldığı dokuz hafta, aralarındaki gerilim ve Aralık 1888’deki kriz tarihsel olaylar.

Kurgu ya da basitleştirilmiş olanlar

  • Diyaloglar: Filmdeki konuşmaların çoğu romandan geliyor, yani Stone’un yazdığı cümleler. Mektuplardan alınan bölümler ise daha güvenilir.
  • Karakterlerin basitleştirilmesi: Gauguin daha çok kaba ve bencil, Theo ise hep sabırlı ve fedakar bir kardeş olarak gösteriliyor. Gerçekte ikisinin de Van Gogh’la ilişkisi çok daha karmaşıktı.
  • Ölüm: Film ölümü tartışmasız bir intihar olarak gösteriyor. O dönem için olağan bir tercih. Bugün tartışılan başka bir ihtimali Loving Vincent yazımda anlattım.

Filmde neye bakmalı?

  • Renkler: Film Hollanda sahnelerinde koyu kahverengi ve gri, Arles’ta ise parlak sarı ve mavi. Renk paleti Van Gogh’un kendi resimlerindeki değişimi izliyor.
  • Madencilerin arasında: Borinage sahneleri, Van Gogh’un sanatçı olmadan önceki hayatını anlamak için çok değerli. Diğer filmlerin çoğu bu döneme hiç değinmiyor.
  • Paris’teki empresyonistler: Van Gogh’un Paris’te empresyonist çevreyle tanıştığı sahneler, resminin neden birden aydınlandığını gösteriyor.
  • Gauguin’le son akşam: Arles’taki kavganın doruğa ulaştığı sahne, filmin en güçlü anlarından.
Van Gogh'un Dokumacının Kulübesi tablosu: Nuenen'de koyu tonlarda bir köy evi

Filmdeki eserler bugün nerede?

FilmdeTabloBugün
Nuenen yıllarıPatates Yiyenler (1885)Van Gogh Müzesi, Amsterdam
Arles’taki evSarı Ev (1888)Van Gogh Müzesi, Amsterdam
Arles’taki odaArles’taki Yatak Odası (1888)Van Gogh Müzesi, Amsterdam
Saint-RemyYıldızlı Gece (1889)MoMA, New York
AuversAuvers Kilisesi (1890)Musee d’Orsay, Paris

Van Gogh Müzesi’nde mutlaka görülmesi gereken eserleri Van Gogh Müzesi yazımda anlattım.

Ölmeyen İnsanlar nereden izlenir?

Filmin hangi platformda olduğu zaman zaman değişiyor. O yüzden güncel durumu JustWatch Türkiye üzerinden kontrol etmenizi öneririm. Filmi özgün adıyla, Lust for Life diye aratırsanız daha iyi sonuç alırsınız.

Van Gogh’u anlatan diğer film ve belgeselleri, hangi sırayla izleneceğiyle birlikte Van Gogh filmleri ve belgeselleri yazımda topladım.

Lust for Life hakkında sık sorulan sorular

Lust for Life’ın Türkçe adı nedir?

Film Türkiye’de Ölmeyen İnsanlar adıyla gösterildi.

Lust for Life gerçek bir hikaye mi?

Van Gogh’un gerçek hayatını anlatıyor. Ama Irving Stone’un biyografik romanından uyarlandığı için diyalogların ve bazı ayrıntıların önemli bir kısmı kurgu.

Anthony Quinn filmde kimi oynuyor?

Paul Gauguin’i. Quinn bu rolle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar’ını kazandı.

Film hangi mekanlarda çekildi?

Büyük ölçüde Van Gogh’un yaşadığı gerçek yerlerde: Lahey, Belçika’daki Borinage, Paris, Arles ve Auvers-sur-Oise.

Özet

BaşlıkKısaca
KonuBorinage’dan Auvers’e Van Gogh’un bütün hayatı
FarkıGerçek mekanlarda çekilmesi ve hayatın tamamını anlatması
Tarihsel doğrulukOlaylar gerçek, diyaloglar büyük ölçüde romandan
Kimler içinVan Gogh’u baştan sona, tek filmde tanımak isteyenler

Ölmeyen İnsanlar’a bugün bakınca eski moda bir film görürsünüz. Müzik yoğun, oyunculuk yüksek sesli, Van Gogh’un portresi romantik. Ama sonraki bütün Van Gogh filmleri ya ona benzemek ya da ondan uzaklaşmak için çekildi. O yüzden Van Gogh sinemasını anlamak istiyorsanız bu filmden başlamanız gerekiyor.

Bu Ay Nereye?

İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.

Benzer Gönderiler