Artemisia (1997): Artemisia Gentileschi’nin Hikayesi

Artemisia Gentileschi ile Agostino Tassi arasında aşk mı vardı, yoksa tecavüz mü?
1612’de açılan davanın bugüne ulaşan kayıtlarına göre Tassi, Artemisia’ya tecavüz etti ve ardından evlenme sözüyle onu aylarca oyaladı. Agnes Merlet’nin Valentina Cervi’li Artemisia (1997) filmi ise olayı karşılıklı bir aşk ilişkisi gibi anlattı; bu yüzden sanat tarihçisi Mary Garrard ve Gloria Steinem gibi isimlerin tepkisini çekti. Mahkemede parmaklarına işkence yapıldı, ama Artemisia ifadesini değiştirmedi. Tassi sürgüne mahkum edildi; ceza hiç uygulanmadı.
Artemisia, Fransız yönetmen Agnes Merlet’nin 1997’de çektiği bir film. Barok dönemin en önemli kadın ressamı Artemisia Gentileschi’nin gençlik yıllarını anlatıyor. Ama yayınlandığında gerçek hikayeyi çarpıttığı gerekçesiyle ciddi eleştiriler de aldı.
Bu yazıda filmin neyi anlattığına, filmle mahkeme kayıtlarının neden çeliştiğine ve Artemisia’nın eserlerinin bugün nerede olduğuna bakacağım.
Artemisia filmi künyesi
| Özgün adı | Artemisia |
| Tür | Biyografik dram |
| Yönetmen | Agnes Merlet |
| Oyuncular | Valentina Cervi (Artemisia), Michel Serrault (Orazio Gentileschi), Miki Manojlovic (Agostino Tassi) |
| Yıl | 1997 |
| Ülke | Fransa, İtalya, Almanya |
| Aday | Altın Küre En İyi Yabancı Film |
Artemisia filmi ne anlatıyor?
Film 1610’ların Roma’sında geçiyor. Genç Artemisia, Caravaggio’nun etkisindeki ressam Orazio Gentileschi’nin kızı. O yıllarda kadınların sanat akademilerine girmesi yasak, çıplak model çizmeleri ise düşünülemez bile. Artemisia bu yasakları gizlice deliyor ve babasının atölyesinde yetişiyor.
Orazio, kızına perspektif öğretsin diye arkadaşı ve iş ortağı olan ressam Agostino Tassi’yi tutuyor. Film, Artemisia ile Tassi arasındaki ilişkiyi ve bunun 1612’de açılan davayla nasıl bir skandala dönüştüğünü anlatıyor.
Film ile gerçek arasındaki fark
Dava kayıtları bugüne ulaştı ve filmden çok farklı bir hikaye anlatıyor. Kayıtlara göre Tassi, Artemisia’ya tecavüz etti, sonra evlenme sözüyle onu aylarca oyaladı. Dava açılınca, ifadesinin doğru olup olmadığını sınamak için Artemisia’nın parmaklarına ip geçirilip sıkılarak işkence yapıldı. Artemisia ifadesini değiştirmedi. Tassi suçlu bulundu ve Roma’dan sürgüne mahkum edildi, ama ceza hiç uygulanmadı.
Film ise bu hikayeyi karşılıklı bir aşk ilişkisi gibi anlatıyor. Bu yüzden film vizyona girdiğinde, Artemisia üzerine kapsamlı çalışmalar yapan sanat tarihçisi Mary Garrard ve feminist yazar Gloria Steinem başta olmak üzere birçok kişi, filmin gerçek bir hikaye diye tanıtılmasına itiraz etti. İzlerken bu farkı hatırlamak iyi olur.
Artemisia davadan sonra Floransa’ya taşındı, orada evlendi ve Floransa Sanat Akademisi’ne kabul edilen ilk kadın oldu. Sonraki yıllarda Roma, Venedik, Napoli ve Londra’da çalıştı; zamanla döneminin en çok aranan ressamlarından biri haline geldi.
Artemisia’nın eserleri ve bugün nerede?
| Eser | Tarih | Nerede? |
|---|---|---|
| Susanna ve İhtiyarlar | 1610 | Schloss Weissenstein, Pommersfelden (Almanya) |
| Holofernes’in Başını Kesen Judith | Yaklaşık 1620 | Uffizi Galerisi, Floransa |
| Holofernes’in Başını Kesen Judith (ilk versiyon) | Yaklaşık 1612–1613 | Capodimonte Müzesi, Napoli |
| Resim Sanatının Alegorisi Olarak Otoportre | Yaklaşık 1638–1639 | Kraliyet Koleksiyonu, Londra |
Artemisia’nın en ünlü tablosu, kanın fışkırdığı Holofernes’in Başını Kesen Judith. Bu sahne çoğu zaman yaşadıklarının bir yansıması olarak yorumlanıyor. Tablonun ikinci versiyonunu Floransa’daki Uffizi Galerisi’nde görebilirsiniz.
Filmin anlattığı eserler ve sanatçı






Fragman
Artemisia filmi hakkında sık sorulan sorular
Artemisia filmi gerçek bir hikaye mi?
Film gerçek kişileri anlatıyor ama olayları değiştiriyor. Mahkeme kayıtlarında tecavüz olarak geçen olayı karşılıklı bir aşk gibi gösterdiği için eleştirildi.
Artemisia’yı kim oynuyor?
İtalyan oyuncu Valentina Cervi oynuyor. Babası Orazio’yu Michel Serrault, Agostino Tassi’yi Miki Manojlovic canlandırıyor.
Artemisia Gentileschi kimdir?
Barok dönemin en önemli kadın ressamı. Floransa Sanat Akademisi’ne kabul edilen ilk kadındı.
Artemisia’nın tabloları nerede?
En ünlü tablosu Holofernes’in Başını Kesen Judith’in bir versiyonunu Floransa’daki Uffizi’de, ilk versiyonunu Napoli’deki Capodimonte Müzesi’nde görebilirsiniz.
Artemisia’nın hayatını ve diğer önemli eserlerini Artemisia Gentileschi yazımda anlattım. Ressamların hayatını anlatan diğer filmler için Sanat Filmleri bölümüne bakabilirsiniz.
Bu Ay Nereye?
İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.






