Goya’nın Hayaletleri (2006): Goya, İspanya ve Engizisyon

Goya'nın Hayaletleri filminin afişi

Goya’nın Hayaletleri’ndeki Ines ve Lorenzo yaşamış kişiler mi?

Hayır, ikisi de Milos Forman ile Jean-Claude Carriere’in Goya’nın dönemini anlatmak için yarattığı hayali karakterler. Forman’ın 2006 tarihli filminde Stellan Skarsgard’ın oynadığı Goya ise gerçek. Tarihsel çerçeve de büyük ölçüde doğru: sağırlığı ilerleyen ressam, Engizisyon’u hicveden Los Caprichos gravürleri, Napolyon işgaliyle kaldırılan Engizisyon. Rahip Lorenzo’yu Javier Bardem, Ines’i ve kızı Alicia’yı ise Natalie Portman oynuyor.

Süre: 114 dk·Fragmanı izle (YouTube) →

Goya’nın Hayaletleri (Goya’s Ghosts), Çek asıllı yönetmen Milos Forman’ın 2006’da çektiği film. İspanyol ressam Francisco Goya’nın gözünden Engizisyon ve Napolyon işgali dönemindeki İspanya’yı anlatıyor. Adına bakıp biyografi beklemeyin: Goya burada olayların tanığı. Asıl hikaye, Goya’nın portresini yaptığı genç bir kadınla bir rahibin kesişen hayatları.

Bu yazıda filmin neyi anlattığına, gerçekle kurgunun nerede ayrıldığına ve filmde gördüğünüz Goya eserlerinin bugün nerede olduğuna bakacağım.

Goya’nın Hayaletleri künyesi

Özgün adıGoya’s Ghosts
TürTarihi dram
YönetmenMilos Forman
SenaryoMilos Forman, Jean-Claude Carriere
OyuncularStellan Skarsgard (Goya), Javier Bardem (Lorenzo), Natalie Portman (Ines / Alicia)
Yıl2006
SüreYaklaşık 113 dakika
Ülkeİspanya, ABD

Goya’nın Hayaletleri ne anlatıyor?

Film 1792’de Madrid’de başlıyor. Goya, Kral IV. Carlos’un saray ressamı ve kentin en ünlü portrecisi. Aynı dönemde iki kişinin portresini yapıyor: biri Engizisyon’un gücünü yeniden artırmak isteyen hırslı rahip Lorenzo, öbürü varlıklı bir tüccarın genç kızı Ines.

Ines bir meyhanede domuz etini geri çeviriyor ve bu yüzden gizlice Yahudi inancını sürdürmekle suçlanıyor. Engizisyon’a götürülüyor, işkence altında suçunu “itiraf ediyor”. Goya, portrelerini yaptığı iki insanın arasında kalıyor: bir yanda kızını kurtarmaya çalışan aile, öbür yanda Engizisyon’un adamı Lorenzo.

Hikayenin ikinci yarısı on beş yıl sonra, Napolyon’un ordusu İspanya’yı işgal ettiğinde geçiyor. Fransızlar Engizisyon’u kaldırıyor, hapishanelerin kapıları açılıyor ve yıllar önce başlayan hesaplaşma kaldığı yerden sürüyor.

Gerçek ve kurgu

Goya gerçek ama Ines ile Lorenzo hayali. Forman ve Carriere onları Goya’nın dönemini anlatmak için yarattı. Filmin tarihsel çerçevesi ise büyük ölçüde doğru.

Goya 1792–1793’te ağır bir hastalık geçirdi ve tamamen sağır kaldı. Filmde de sağırlığı ilerleyen bir Goya görürsünüz. 1799’da Engizisyon’la, din adamlarıyla ve batıl inançlarla alay eden 80 gravürlük Los Caprichos dizisini yayımladı. Satışa çıkardıktan kısa süre sonra geri çekti. Filmde de bu gravürleri Engizisyon’un masasında incelenirken görürsünüz.

Napolyon’un kardeşi Joseph Bonaparte 1808’de İspanya kralı oldu; Napolyon aynı yılın aralık ayında Engizisyon’u kaldırdı. Fransızlar çekilince VII. Fernando 1814’te onu yeniden kurdu. Engizisyon’un tamamen kaldırılması 1834’ü buldu. Goya bu dönemin şiddetini Savaşın Felaketleri gravürlerinde ve 3 Mayıs 1808 tablosunda anlattı. Film, bu eserlerin arkasındaki dünyayı bir hikayeyle gösteriyor.

Filmde görülen eserler ve bugün nerede?

EserTarihNerede?
Los Caprichos gravürleri1799Baskıları Prado başta olmak üzere birçok müzede
IV. Carlos ve Ailesi1800–1801Prado Müzesi, Madrid
3 Mayıs 18081814Prado Müzesi, Madrid
Savaşın Felaketleri gravürleri1810–1820Baskıları çeşitli müzelerde
Kara Resimler1819–1823Prado Müzesi, Madrid

Bu eserlerin çoğunu Prado Müzesi’nde görebilirsiniz. Kara Resimler’in hikayesi ise ayrı: Goya onları sağırlığından sonra evinin duvarlarına yaptı, sonradan duvardan tuvale aktarılıp Prado’ya taşındılar.

Filmin anlattığı eserler ve sanatçı

Fragman

Goya’nın Hayaletleri hakkında sık sorulan sorular

Filmde Goya’yı kim oynuyor?

Goya’yı İsveçli oyuncu Stellan Skarsgard canlandırıyor. Rahip Lorenzo’yu Javier Bardem, Ines’i ve kızı Alicia’yı ise Natalie Portman oynuyor.

Filmin yönetmeni kim?

Milos Forman. Guguk Kuşu ve Amadeus filmleriyle iki kez En İyi Yönetmen Oscar’ı kazandı.

Filmde görülen Goya eserleri nerede?

3 Mayıs 1808, IV. Carlos ve Ailesi ve Kara Resimler’i Madrid’deki Prado Müzesi’nde görebilirsiniz. Los Caprichos gravürlerinin baskıları ise birçok müzede bulunuyor.

Goya’nın hayatını ve diğer önemli eserlerini Goya yazımda anlattım. Ressamların hayatını anlatan diğer filmler için Sanat Filmleri bölümüne bakabilirsiniz.

Bu Ay Nereye?

İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.

Benzer Gönderiler