Yaşamın geçiciliği sembolik nesnelerle anlatan Steenwyck

17 yüzyıl Hollanda sanatında bazı ressamlar insanların yüzlerini, bazıları doğayı, bazıları da günlük yaşamı resmetti. Ancak Harmen Steenwyck, insan hayatının en kaçınılmaz gerçeğini konu edinmeyi seçti: Ölümü. Kafatasları, sönen lambalar, devrilmiş kadehler, boş deniz kabukları ve kum saatleri…İlk bakışta sıradan nesneler gibi görünen bu objeler, Steenwyck’in tablolarında yaşamın geçiciliğini anlatan güçlü sembollere dönüşür.Bugün onu sanat tarihinin en önemli Vanitas ressamlarından biri olarak tanıyoruz.

Harmen Steenwyck Kimdir?

Harmen Steenwyck, yaklaşık 1612 yılında Hollanda’nın Delft kentinde doğdu.Babası Evert Harmensz Steenwyck de ressamdı. Kardeşi Pieter Steenwyck ile birlikte sanat eğitimi aldı ve genç yaşta natürmort resmine yöneldi. Ancak onun natürmortları yalnızca meyve, çiçek veya değerli objeleri göstermiyordu.Steenwyck’in amacı izleyiciye daha derin bir mesaj vermekti.

Vanitas Nedir?

Steenwyck’in sanatını anlamak için önce Vanitas kavramını bilmek gerekir. Latince kökenli olan Vanitas: “Boşluk” veya “Dünyanın Geçiciliği” anlamına gelir.17 yüzyıl Hollanda’sında oldukça popüler olan bu resim türü insanlara şu mesajı veriyordu: Zenginlik geçicidir.Güç geçicidir. Güzellik geçicidir. Hayat da geçicidir. Bu düşünce Protestan Hollanda toplumunda güçlü bir yer edinmişti.

Ölümün Sembollerini Resmeden Ressam

Steenwyck’in eserlerinde sık sık şu nesneler görülür:

kafatası
kum saati
cep saati
sönen mum
müzik aletleri
deniz kabukları
kitaplar
kılıçlar
değerli kumaşlar

Her biri farklı bir anlam taşır. Kafatası ölümü, kum saati zamanın akışını, sönen mum insan hayatının sonunu, müzik aletleri ise dünyanın geçici zevklerini temsil eder.

İnsan Hayatının Kırılganlığı

Steenwyck’in yaşadığı dönem Hollanda’nın ekonomik olarak en güçlü yıllarıydı. Ticaret büyüyor, zenginlik artıyor ve Amsterdam Avrupa’nın en önemli merkezlerinden biri haline geliyordu. Ancak sanatçı tablolarında bu refahın kalıcı olmadığını hatırlatıyordu.

Onun eserlerine baktığınızda: zenginlik ile ölüm, güç ile fanilik, başarı ile zaman aynı masanın üzerinde buluşur.

En Ünlü Eseri: İnsan Hayatının Geçiciliği Üzerine Alegori

An Allegory of the Vanities of Human Life

Sanatçının en ünlü eseridir. Tabloda:

bir kafatası
Japon kılıcı
deniz kabukları
müzik aletleri
kitaplar
saatler yer alır. İlk bakışta zengin bir koleksiyon gibi görünse de aslında hepsi aynı mesajı verir: Dünyadaki hiçbir başarı sonsuz değildir. Bu nedenle eser, Vanitas resminin başyapıtlarından biri kabul edilir.

Perspektif ve Işık Ustalığı

Steenwyck yalnızca semboller konusunda değil, teknik açıdan da son derece başarılıydı. Objeleri büyük bir gerçekçilikle resmediyordu. Kadife kumaşların dokusunu, metallerin parlaklığını, cam yüzeylerin yansımalarını olağanüstü bir ayrıntıyla aktarabiliyordu. Bu özellik onu Hollanda natürmort ressamlarının en önemli isimlerinden biri haline getirdi.

Hollanda Altın Çağı ve Steenwyck

yüzyıl Hollanda sanatı genellikle:

Rembrandt
Johannes Vermeer
Frans Hals gibi isimlerle anılır.

Ancak Vanitas türü söz konusu olduğunda Harmen Steenwyck en önemli ustalardan biridir. Onun eserleri bugün yalnızca teknik başarıları nedeniyle değil, felsefi derinlikleri nedeniyle de ilgi görmektedir.

Ölümü

Harmen Steenwyck’in yaşamı hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. Yaklaşık 1656 yılında öldüğü düşünülmektedir. Ancak geride bıraktığı eserler sayesinde sanat tarihinde kalıcı bir yer edinmiştir. İlginç olan ise şudur:

Hayatın geçiciliğini anlatan ressamın kendisi de yüzyıllar sonra unutulmamış, eserleri hâlâ dünyanın önemli müzelerinde sergilenmeye devam etmektedir.