William Hogarth Kimdir? Modern Karikatür ve Toplumsal Hicvin Öncüsü

William Hogarth, yalnızca bir ressam değil aynı zamanda keskin bir gözlemci, hiciv ustası ve modern toplumsal eleştirinin öncülerinden biri kabul edilir. Kendini adeta: “resim sanatının oyun yazarı” olarak görürmüş.

Onun eserlerinde:

• Londra’nın karanlık sokakları
• yozlaşmış aristokratlar
• alkol bağımlılığı
• sahtekârlık
• sınıf çatışmaları
• ahlaki çöküş acımasız bir dürüstlükle anlatılır. Bugün birçok sanat tarihçisi Hogarth’ı: “modern karikatür ve çizgi anlatımın öncüsü”

olarak değerlendirir.

William Hogarth Kimdir?

William Hogarth, Londra’da bir öğretmenin beşinci çocuğu olarak doğmuş. Babasının erken ölümü nedeniyle genç yaşta para kazanmak zorunda kalmış. Çizime olan yeteneği fark edilince bir gravür ustasının yanına çırak verilmiş. 1720 yılında:

• kitap baskıları
• kartlar
• gravür siparişleri üreten kendi bağımsız işini kurmuş. O dönemde gravür Avrupa’da son derece yaygın ve güçlü bir sanat türüymüş. Boş zamanlarında ise: St Martin’s Lane Academy ’de resim eğitimi almış.

İlk Çalışmaları

Hogarth’ın ilk eserleri: “conversation pieces” yani sohbet resimleri olarak bilinen grup portreleriymiş. Bu resimlerde:

• aileler
• arkadaş grupları
• gündelik yaşam sahneleri gayriresmî bir atmosfer içinde resmediliyordu.

Aynı zamanda:

• duyarlı portreler
• gerçekçi yüz ifadeleri
• tarih resimleri üzerinde de çalışmış.

Hogarth Neden Önemlidir?

William Hogarth sanat tarihinde:

• hikâye anlatan resim dizileri
• toplumsal hiciv
• ahlaki eleştiri
• görsel mizah alanında devrim yaratmış.

Onun eserleri adeta:

• tiyatro sahnesi
• roman bölümü
• çizgi roman karesi gibi ilerler.

Bu nedenle modern:

• karikatür
• grafik roman
• politik illüstrasyon geleneğinin öncülerinden biri kabul edilir.

İngiliz Toplumunu Acımasızca Eleştirmiş

18. yüzyıl İngiltere’sindeki:

• sefalet
• yoksulluk
• alkol bağımlılığı
• aristokrat ikiyüzlülüğü

Hogarth’ı rahatsız ediyormuş. Bu nedenle eserlerinde toplumun çöküşünü mizahi ama sert bir dille anlatmaya başlamış.

Özellikle:

• gösteriş
• sahtekârlık
• ikiyüzlülük üzerine yoğunlaşmış.

Fahişenin Yazgısı

Hogarth’ın ilk büyük başarısı: A Harlot’s Progress olmuş.

• Londra’ya gelen genç bir kadının
• fuhşa sürüklenmesini
• ardından trajik sonunu anlatır.

Hogarth burada dönemin insanlarının kolayca tanıyabileceği karakterler kullanmış. Böylece orta sınıf izleyici kendisini resimlerin içinde hissediyormuş.

Hovardanın Yazgısı

Bir diğer ünlü serisi: A Rake’s Progress olmuş.

Sekiz resimlik bu seride:

• genç ve zengin bir adamın
• müsrif yaşamı
• kumar
• lüks düşkünlüğü nedeniyle sonunda akıl hastanesine düşüşü anlatılır.

Zamane Evliliği

Hogarth’ın en zekice eserlerinden biri: Marriage A-la-Mode kabul edilir.

• fakirleşen aristokrat bir ailenin oğluyla
• zenginleşen burjuva ailesinin kızının çıkar evliliğini anlatır.

Hogarth burada:

• sınıf çatışmasını
• sahte aristokratlığı
• sevgisiz evlilikleri acımasızca hicveder.

Evlilik Anlaşması

Serinin ilk tablosunda:

• borç içindeki aristokrat baba
• gösterişli ama çürümüş bir düzen
• frengi hastası damat
• ilgisiz çift detaylarla anlatılır. Duvardaki: Medusa tablosu yaklaşan felaketin habercisi gibidir.

Baş Başa

İkinci tabloda:

• sadakatsizlik
• ilgisizlik
• yozlaşma daha belirgin hale gelir.

Yerdeki:

• keman
• dağılmış notalar
• kadın iç çamaşırı karakterlerin geceyi nasıl geçirdiğine dair ipuçları verir.

Doktor

Üçüncü tabloda damat sevgilisiyle doktora gitmiştir.

Burada Hogarth:

• frengi
• sahte doktorlar
• dönemin sağlık sistemi ile alay eder.

Kontesin Sabah Kabulleri

Dördüncü tabloda aristokrat hayatın:

• yapaylığı
• boşluğu
• sadakatsizliği iyice görünür hale gelir. Kontes artık aile avukatıyla oldukça samimidir.

Damadın Ölümü ve Kontesin İntiharı

Serinin son bölümleri trajik şekilde biter:

• damat ölür
• avukat idam edilir
• kontes intihar eder. Hogarth burada: “ahlaki çöküşün kaçınılmaz sonunu” anlatır.

İngiltere ve Rokoko

İngiltere, Rokoko sanatına Fransa kadar yakın olmayan bir ülkeymiş. Bu yüzden Hogarth’ın eserlerinde:

• Fransız Rokokosu’nun süslü hafifliği yerine
• sert toplumsal eleştiri daha baskındır.

Telif Hakkı Yasası İçin Mücadele

Hogarth’ın gravürleri o kadar popüler olmuş ki sürekli kopyalanmaya başlanmış. Bunun üzerine sanatçılar için telif hakkı yasası çıkarılması adına mücadele etmiş. 1735 yılında çıkan yasa sayesinde gravürler:

• basıldıktan sonra 14 yıl boyunca izinsiz kopyalanamaz hale gelmiş. Bu durum sanat tarihi açısından önemli bir dönüm noktası kabul edilir.

Hogarth’ın Sanatındaki Güç

William Hogarth eserlerinde:

• mizah
• ironi
• trajedi
• kaos aynı anda hissedilir. İlk bakışta eğlenceli görünen detaylar aslında son derece sert toplumsal eleştiriler içerir.

William Hogarth’ın Ölümü

Hogarth, 1764 yılında Londra’da hayatını kaybetmiş. Arkasında ise:

• İngiliz toplumunun en çarpıcı görsel kayıtlarını
• modern toplumsal hicvin temelini bırakmış.

William Hogarth’ın En Ünlü Eserleri

• A Harlot’s Progress
• A Rake’s Progress
• Marriage A-la-Mode
• Gin Lane
• Beer Street