Camille Claudel 1915: Sessizliğe Mahkum Bir Sanatçı

Camille Claudel 1915 filminin afişi

Camille Claudel neden akıl hastanesine kapatıldı?

Camille Claudel, Rodin’in öğrencisi ve sevgilisi olan bir heykeltıraştı. İlerleyen yıllarda psikolojik sorunları ağırlaştı; Rodin ve çevresinin kendisine komplo kurduğuna inanmaya başladı. 10 Mart 1913’te ailesinin kararıyla bir psikiyatri kurumuna yatırıldı ve hayatının sonuna kadar orada kaldı. Juliette Binoche’nin oynadığı Camille Claudel 1915 (2013), onun hastanede geçen yalnızca birkaç gününü anlatıyor.

Süre: 95 dk·Fragmanı izle (YouTube) →

Camille Claudel’in hayatını sinemada daha önce de gördük: 1988 yapımı Camille Claudel filminde Isabelle Adjani ve Gerard Depardieu oynuyordu. Camille Claudel 1915 ise aynı hikayeyi yeniden anlatmaya kalkmıyor.

Bruno Dumont’un yönettiği 2013 yapımı film, Camille’in bütün hayatını değil, belki de en acı döneminden yalnızca birkaç gününü gösteriyor. Juliette Binoche’nin canlandırdığı Camille artık Rodin’in atölyesinde heykel yapan genç kadın değil. Bir akıl hastanesine kapatılmış, sanatından ve atölyesinden koparılmış, dışarıdaki hayatla bağı neredeyse hiç kalmamış.

Film, Claudel’in 1915 yılında hastanede geçirdiği birkaç güne odaklanıyor. Ailesi onu 1913’te bir psikiyatri kurumuna yatırmıştı; hayatının geri kalan yaklaşık otuz yılını da burada geçirecekti.

Film boyunca aklınızdan aynı soru geçiyor:

Claudel gerçekten yalnızca “akıl hastası bir kadın” mıydı, yoksa yaşadığı dönemin kabul etmekte zorlandığı büyük bir sanatçı mıydı?

Camille Claudel Bir Dahi miydi?

  1. 19. yüzyılın sonunda Fransa’da kadın bir heykeltıraş olmak zaten başlı başına sıra dışıydı.

Claudel ise yalnızca heykel yapmak isteyen bir kadın değildi. Yeteneğiyle Auguste Rodin’in dikkatini çekti, onun öğrencisi oldu, sonra atölyesinde çalıştı. Zamanla modeli, çalışma arkadaşı, ilham kaynaklarından biri ve sevgilisi haline geldi.

1880’lerin başında başlayan bu ilişki, sanat tarihinin en karmaşık sanatçı ilişkilerinden birine dönüştü. Çünkü Camille’in adı uzun yıllar kendi eserlerinden çok Rodin ile olan ilişkisiyle anıldı.

Oysa bugün heykellerine baktığınızda “Rodin’in sevgilisi”ni değil, kendi dili olan çok güçlü bir sanatçıyı görürsünüz.

Camille Claudel Bir Dahi miydi?

Rodin Camille Claudel’i Kıskanıyor muydu?

Bu sorunun kesin bir cevabı yok.

Ama şu açık: Claudel ile Rodin arasındaki ilişki yalnızca romantik değildi. İki heykeltıraş arasında yoğun bir sanat alışverişi de vardı.

Camille, Rodin’in atölyesinde çalıştı ve özellikle insan bedenini modellemede çok şey öğrendi. Kaynaklara göre Calais Burjuvaları için el ve ayak modelleri üzerinde çalıştı, Cehennemin Kapıları için hazırlanan bazı figürlere de model oldu.

Bu yüzden sanat tarihçileri bugün bile Rodin ile Claudel’in birbirini ne kadar etkilediğini tartışıyor.

Rodin’in en üretken dönemlerinden birinin Claudel ile çalıştığı yıllara denk gelmesi de bu tartışmayı büyütüyor.

Ama internette sık gördüğünüz “Düşünen Adam aslında Claudel tarafından yapılmıştır” ya da “Cehennemin Kapıları Camille’e aittir” gibi iddialara kesin bilgi gözüyle bakmayın.

Bence asıl ilginç soru başka:

Rodin’in gölgesi olmasaydı Claudel bugün sanat tarihinde nasıl bir yerde olurdu?

Camille Claudel Neden Akıl Hastanesine Kapatıldı?

Camille’in psikolojik sorunlarının ilerleyen yıllarda ağırlaştığı biliniyor. Özellikle Rodin ve çevresinin kendisine komplo kurduğu düşüncesi giderek güçlendi.

1913 yılında ailesinin kararıyla bir psikiyatri kurumuna yatırıldı ve bir daha özgür hayatına dönemedi. Musee Claudel kayıtlarına göre 10 Mart 1913’te hastaneye giren sanatçı, ömrünün sonuna kadar kurumda kaldı.

Burada insanın içini sızlatan bir soru çıkıyor ortaya:

Camille’in yaşadığı psikolojik çöküşün ne kadarı hastalıktı, ne kadarı yıllarca yaşadığı yalnızlığın, reddedilmenin ve sanat dünyasında kendisine yer açmaya çalışmasının sonucuydu?

Bugünden geriye bakıp buna kesin bir cevap veremeyiz.

Ama Claudel’in hikayesini yalnızca bir hastalık hikayesine indirgemek de ona büyük haksızlık olur.

Paul Claudel ve Camille

Filmin merkezindeki kişilerden biri de Camille’in kardeşi Paul Claudel.

Şair, yazar ve diplomat Paul Claudel, filmde kız kardeşini hastanede ziyaret ediyor.

Hikayenin en acı yanlarından biri burada ortaya çıkıyor. Kardeşi sanat ve edebiyat dünyasında kariyerini sürdürürken Camille hayatının yaklaşık otuz yılını heykellerinden, atölyesinden ve sanat çevresinden uzakta geçirmek zorunda kaldı.

Filmde Camille’in bekleyişini neredeyse bedeninizde hissedersiniz.

Bir ziyaret…

Bir haber…

Belki hastaneden çıkarılacağına dair küçücük bir umut.

Juliette Binoche’nin oyunculuğu da tam burada bütün ağırlığını koyuyor.

Juliette Binoche’nin Camille Claudel’i

Camille Claudel 1915, olayların peş peşe sıralandığı klasik bir sanatçı biyografisi değil.

Hatta izlemeden önce Claudel’in hayatını biraz bilirseniz film size çok daha fazlasını söyler.

Bruno Dumont bizi sanatçının hayatındaki yalnızca üç güne götürüyor. Merkezde Camille’in hastanedeki yalnızlığı, anlaşılma ve yeniden sanatçı olarak kabul edilme isteği var.

Bu yüzden 1988 yapımı Camille Claudel filmiyle birlikte izlerseniz iki film birbirini güzelce tamamlıyor.

İlki Camille’in Rodin ile tanışmasını, tutkulu ilişkisini ve sanat dünyasındaki yükselişini anlatıyor;

Camille Claudel 1915 ise bütün bunlar bittikten sonra geriye kalan kadına bakıyor.

Belki de filmi bu kadar sarsıcı yapan şey bu.

Karşımızda artık heykeller yapan Camille yok.

Ama sanatçı hala orada.

Zihninde, ellerinde ve bir daha dönemeyeceği atölyesinin hatırasında.

Camille Claudel 1915 İzlenir mi?

Sanatçı hayatlarını anlatan filmleri seviyorsanız Camille Claudel 1915 filmini mutlaka listenize ekleyin.

Ama filmden Claudel’in eksiksiz biyografisini beklemeyin. Onu, hayatının en karanlık dönemine açılmış küçük bir pencere gibi düşünün.

Belki film bittikten sonra aklınızda kalan asıl soru şu olur:

Bir sanatçının eserlerini elinden aldığınızda, ondan geriye ne kalır?

Claudel’in hikayesinde cevap çok acı:

Sanatçı yaşamaya devam eder.

Ama üretemez.

Ve bazen sanat tarihinin en büyük trajedisi tam da budur.

Sık sorulan sorular

Camille Claudel 1915 filmi gerçek bir hikayeye mi dayanıyor?

Evet. Film, Fransız heykeltıraş Claudel’in 1915 yılında akıl hastanesinde geçirdiği döneme dayanıyor. Ama klasik bir biyografi filmi beklemeyin; sanatçının hayatındaki kısa ve karanlık bir döneme bakıyor.

Camille Claudel ile Auguste Rodin sevgili miydi?

Evet. Claudel önce Rodin’in öğrencisi ve çalışma arkadaşı oldu, sonra aralarında uzun ve karmaşık bir aşk ilişkisi başladı. Bu arada birbirlerinin sanatını da güçlü biçimde etkilediler.

Camille Claudel Rodin’in eserlerini yaptı mı?

Claudel, Rodin’in atölyesinde çalıştı ve bazı eserlerin yapımına katkıda bulundu. Ama Rodin’in ünlü eserlerinin aslında Claudel’e ait olduğu iddiaları kesinleşmiş bilgi değil.

Camille Claudel 1915 filminde Camille’i kim oynuyor?

Claudel’i Juliette Binoche canlandırıyor. Filmi öne çıkaran da onun sade ve yoğun oyunculuğu.

Camille Claudel hakkında önce hangi film izlenmeli?

Claudel’in hayatını bütün olarak görmek isterseniz önce Isabelle Adjani’nin başrolde olduğu Camille Claudel (1988) filmini, ardından Camille Claudel 1915 (2013) filmini izleyin. İki film birbirini tamamlayan iki farklı dönemi anlatıyor.

 

Bu Ay Nereye?

İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.

Benzer Gönderiler