Cehennemin azabını sunan fantastik, dünya dışı yaratıklar ile ünlenen Hieronymus Bosch

Rönesans

1450-1 51 6 • GEÇ GOTİK, KUZEY RÖNESANSI

İnsan ırkının günahlarını ve cehennemin azabını sunan fantastik, dünya dışı yaratıklar ve kâbus benzeri görüntülerle dolu geniş manzaralarıyla ün kazanan Hieronymus Bosch.

Geniş ölçekli ticaretle bilinen endüstriyel bir yerleşim olan Hollanda’daki doğum yerinden  yola çıkarak Hicronynıus Bosch adını kullanan Jeroen van Aken’in yaşamı hakkında çok az şey bilinmektedir.

Bosch’un büyükbabası, babası, amcalarının üçü ve iki erkek kardeşi sanatçıymış ve ona resim yapmayı öğretmişer. Kuzey Avrupa şehirlerinin yeni ulaşmış oldukları refah düzeyi ve büyüyen kapitalizmin dinsel reform hareketine yönelik bir ilgiyi başlattığı sıralarda Bosch’un yaşamı çok sayıda önemli keşif ve olaylara tanık olmuş. Bu aynı zamanda şiddet, cehalet, batıl inançlar ve kötümserlik çağıymış.

Bütün bunlara karşılık olarak, erken çalışmaları oldukça geleneksel olsa da kısa sürede alışıldık imge dünyasını terk ederek ve resim sanatının yerleşmiş geleneklerinden ayrılarak tutku ve lanetlemenin fantastik dünyasını yaratmış. 1480 ya da 1481 ‘de kendisine rahat bir yaşam ve gelişmiş bir toplumsal konum veren varlıklı bir ailenin kendinden yaşça büyük bir kadını olan Alety Goyaerts van den Meervenne ile evlenmiş. Bir Katolik olan sanatçı, etkin bir yerel dinsel örgüt olan Meryem Ana Kardeşlik Birliği’ne katılmış. Hiçbiri bugüne ulaşmamış olsa da siparişleri bu Kardeşlik Birliği’nden almış.

Dünyevi Zevkler Bahçesi (detay—orta pano)

1510 AHŞAP ÜZERİNE YAĞLI BOYA ORTA PANO 220 X 195 CM TRİPTİK KANATLARI 220 X 97 CM

MUSEO DEL PRADO, MADRİD, İSPANYA

Bu büyülü triptik; yaşam, ölüm ve yedi ölümcül günahın bir dökümüdür. Orta panodaki bahçe, Bosch’un çağındaki açgözlülüğü ve oburluğu sunan çıplaklar, hayvanlar ve dev meyvelerle doludur.

Bosch, yaşadığı yerden nadiren ayrılmış fakat onun 1 504’de Avusturya Kralı Arşidük Philip İçin resim yaptığı düşünülmektedir. Resimleri, özellikle günah ve insan bilinciyle bağlantılı olan dönemin yaygın korkularını, aynı zamanda siyasi başkaldırılarını yansıtır ve ahlakçı, dehşetli imgeleri, izleyenleri yanlış davranışlardan uzak durmaya yönlendirir. Sembolizmle dolu olan bu resimler, okuma yazması olmayan alt sınıfın da aralarında bulunduğu herkesin anlayabildiği bir imgelemle çöküş ve günahkârlığa karşı insanları uyarmaktadır.

Benzersiz canlılıkta, korkunç, sıklıkla pesimist ve ayrıntıcı bu resimler, fantastik, tuhaf yaratıkları ve durumları bir araya getirmektedir. Bu tür resimler daha önce hiç görülmemişti ve kısa sürede zamanın en önemli kişileri Bosch’a eserler sipariş etti. Çoğu imzalı olsa da, hiçbir resmi tarih taşımadığından bu durum karışıklığa neden olmuştur ve çok sayıda çalışma ona atfedilmiş ancak sadece yaklaşık 30 tanesinin onun olduğu doğrulanmıştır.

Ölümünün ardından Bosch, günahkâr bir yaşamın sonuçlarına yoğunlaşan dinsel görünümlerin sıra dışı bir ressamı olarak anıldı. Eserleri 400 yıl boyunca sadece çağolan ressamlar için değil, ayrıca sürrealistler için de esin kaynağı oldu.

 

BAŞLICA ESERLERİ

Çarmihır,i Taşıyan isa 1485-90, KUNSTHISTORISCHES MUSEUM, AVUYVURYA

Saman Arabası (Triptik) 1485-90, MUSEO DEL PRADO, MADRİD, İSPANYA

Ecce Homo 1490, YVÂDELCHES KUNSTINSTITUT MİT

STÂDTISCHER GALERIA, FRANKFURT, ALMANYA

Çarmıhını Taşıyan İsa 1490, MUS6E DES BFAUX-ARTS. GHENT, BELÇİKA

Aziz Antonio’nun Uçuşu ve Düşüşü 1500, MUSEU NACIONAL DE ARTE ANTIGA, LİZBON, PORTEKİZ

37

Related Place