|

Çatalhöyük’te Görülmesi Gereken 15 Yapı ve Buluntu

Çatalhöyük

Çatalhöyük kaç yıllık?

Çatalhöyük, evlerine kapıdan değil çatıdan girilen, sokağı olmayan bir Neolitik yerleşim; en eski katmanları MÖ 7400’e, yani günümüzden 9 bin yılı aşkın bir geçmişe uzanıyor. Konya’nın Çumra ilçesindeki alanda Doğu Höyük’ün 18 yerleşim katı MÖ 7400–6200’e, Batı Höyük ise MÖ 6200–5200’e tarihleniyor. Çatıdan girilen evler, tabanların altına yapılan gömüler ve duvar resimleri en dikkat çekici buluntular. Yerleşimi 1958’de James Mellaart keşfetti; 2012’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.

Çatalhöyük’e ilk vardığınızda biraz şaşırabilirsiniz. Konya Ovası’nın ortasında alçak bir tepe, üstünde büyük bir koruma çatısı, altında da kerpiç duvar kalıntıları. Sütun yok, tapınak yok, heykel yok. Ama bu tepenin altında, dokuz bin yıl önce kalabalık bir topluluğun yaşadığı bir yerleşim yatıyor. Sokağı olmayan, evlerine çatıdan girilen bir yerleşim.

Çatalhöyük, Konya’nın Çumra ilçesine bağlı Küçükköy’ün yanında ve iki höyükten oluşuyor. Büyük olanı Doğu Höyük; burada MÖ 7400 ile 6200 arasına tarihlenen 18 yerleşim katı üst üste duruyor. Batı Höyük ise hayatın Kalkolitik Çağ’da, MÖ 6200 ile 5200 arasında nasıl sürdüğünü gösteriyor. Yani aynı noktada iki bin yılı aşan kesintisiz bir yaşam. Kaç kişinin yaşadığı konusunda araştırmacılar anlaşamıyor; en kalabalık döneminde birkaç binden 8.000’e kadar insanın burada yaşadığı düşünülüyor.

Yerleşimi 1958’de İngiliz arkeolog James Mellaart ve ekibi keşfetti. 2012’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi. Bugün Neolitik Çağ’ı, yani insanların toprağı ekip tek bir yere yerleştiği dönemi anlamak için Türkiye’nin, hatta dünyanın en önemli yerlerinden biri.

Göbeklitepe, Taş Tepeler ve Çatalhöyük'ü MÖ 10.000 ile 5.000 arasında gösteren Neolitik zaman çizelgesi

Bu yazıyı iki bölüme ayırdım. İlk bölümde alanda gerçekten göreceğiniz yapıları anlatıyorum. İkinci bölümde ise Çatalhöyük’ten çıkarılıp bugün Ankara ve Konya’daki müzelerde duran buluntulara geçiyorum. Çünkü Çatalhöyük’ü anlamak için ikisini birlikte düşünmek gerekiyor.

Çatalhöyük’te görülmesi gereken 15 yapı ve buluntu

Alanda göreceğiniz yapılar

1. Doğu Höyük ve Güney Korugan

Çatalhöyük Doğu Höyük ziyaret planı tabelası: Kuzey ve Güney korunakları, model evler, ziyaretçi merkezi ve yürüyüş yolu

Doğu Höyük, Neolitik yerleşimin bulunduğu büyük tepe; Konya Ovası’ndan yaklaşık 20 metre yükseliyor. Kazı alanlarını yağmurdan, rüzgardan ve güneşten korumak için 2000’li yıllarda üstüne iki büyük koruma çatısı yapıldı: Güney Korugan ve Kuzey Korugan. Ziyaretin kalbi bu çatıların altındaki kazı alanları.

Burada neye bakmalı? Tek tek duvarlara değil, kesite, yani toprağın dikine kesilmiş yüzüne bakın. Evlerin aynı noktada üst üste yeniden kurulduğunu göreceksiniz: bir evin tabanı, bir öncekinin duvarlarının üstüne oturuyor. Höyüğün yirmi metre yükselmesinin sebebi tam olarak bu. Yüzyıllar boyunca aynı yerde yeniden yeniden kurulan evler.

2. Sokağı olmayan yerleşim

Çatalhöyük’ün en çok bilinen özelliği bu. Kerpiç evler aralarında hiç boşluk bırakılmadan, sırt sırta yapılmış. Sokak da avlu da yok; evler bal peteğine benzeyen adacıklar halinde dizilmiş. İnsanlar yerleşimin içinde damların üstünden yürüyerek dolaşıyordu.

Ama bu tablo da yeni kazılarla sınanıyor. Kuzeyde son yıllarda açılan kazı alanında sokak olarak yorumlanan bir geçiş ve ikinci bir mahalle ortaya çıktığı açıklandı. Yani “sokaksız kent” tanımı Çatalhöyük’ün büyük bölümü için doğru, ama bütünü için son söz değil.

Burada neye bakmalı? Bitişik evlerin duvarlarına dikkat edin. Evler yan yana dursa da ortak duvar kullanmıyor; her evin kendi duvarı var. Küçük bir ayrıntı gibi görünüyor ama şunu söylüyor: her aile kendi evini ayrı bir birim olarak kurmuş.

3. Çatıdan giriş ve 8.500 yıllık merdiven

Çatalhöyük evinin temsili kesit canlandırması: çatıdan merdivenle giriş, açıklığın altında fırın, kuzeyde platformlar ve taban altı gömüler

Sokak olmayınca kapı da yok. Evlere damdaki bir açıklıktan, ahşap bir merdivenle iniliyordu. Uzun yıllar bu merdivenlerin varlığı yalnızca yapıların düzeninden tahmin edildi. 2022’de ise kazılarda ilk kez yaklaşık 8.500 yıllık, karbonlaşmış bir ahşap merdiven kalıntısı bulundu.

Burada neye bakmalı? Duvarlarda kapı aramayın, yok. Giriş de çıkış da yukarıdan. Bunu kafanızda canlandırınca bütün yerleşimin bir çatı manzarası gibi yaşandığını çok daha iyi anlıyorsunuz.

Neden çatıdan? Bunun tek bir cevabı yok. En sağlam açıklama şu: damdaki açıklık aynı zamanda bacaydı. Merdiven genellikle ana odanın güney tarafına iniyordu ve fırınla ocak da tam bu açıklığın altında duruyordu. Yani tek bir delik hem kapı hem baca, hem de ışık ve hava kaynağıydı. Evlerin aynı yerde, eskisinin üstüne defalarca yeniden kurulması da onları sırt sırta dizilmeye, dolayısıyla çatıdan girişe mecbur bırakıyordu. Güvenlik için böyle yapıldığı da sık söylenir, ama bunu doğrudan destekleyen bir kanıt yok.

4. Ocak, fırın ve platformlar

Çatalhöyük evinin canlandırması: duvara dayalı tahta merdiven, dam açıklığından süzülen ışık, sekiler ve boğa başları

Tipik bir Çatalhöyük evinde ortada bir ana oda, çevresinde de iki üç küçük oda var. Ana odada ocak ve fırın duruyor; çevrelerinde oturmak, çalışmak ve uyumak için yükseltilmiş platformlar, yani bir tür sedirler var. Yan odalar çoğunlukla depo olarak kullanılmış.

Burada neye bakmalı? Platformların farklı yüksekliklerine ve odanın nasıl bölündüğüne bakın. Dokuz bin yıl önceki bir evde bile iş köşesi, dinlenme yeri ve kiler birbirinden ayrılmış. Bugünkü evlerimizden çok da farklı değil.

5. Taban altı gömüler

Çatalhöyük evinin canlandırmasında taban altına gömülmüş iskelet, arkada boğa başlı duvar

Çatalhöyük’te ölüler ayrı bir mezarlığa değil, evlerin tabanlarının altına gömülüyordu. Tek kişilik gömülerin yanında, on kişiden fazlasının bir arada bulunduğu toplu gömüler de var. Ölüler çoğunlukla ana rahmindeki bebek gibi büzülmüş halde (hocker pozisyonu) ve kumaşa sarılarak yatırılmış. Yanlarına boncuk, kolye, çanak ve kase gibi hediyeler bırakılmış.

Burada neye bakmalı? Gömülerin çoğunun platformların altında olduğunu düşünün. Aile büyükleri, yaşayanların oturup uyuduğu yerin hemen altında yatıyordu. Çatalhöyük’te ev yalnızca barınak değil, ailenin hafızası da.

6. Deneysel Ev

Çatalhöyük Deneysel Ev'in içi: dam açıklığından giren ışık ve ahşap merdiven

Ziyaretçi alanında, tipik bir Çatalhöyük evinin dönemin malzemeleri ve ölçüleriyle yeniden yapılmış bir örneği var. Kazı alanında yalnızca duvar diplerini görürsünüz; burada ise evin bütününü, çatıdaki açıklığı ve içerinin düzenini bir arada görebiliyorsunuz.

Burada neye bakmalı? Ziyarete buradan başlamanızı öneririm. İçerideki ışığa, tavanın yüksekliğine ve odanın ne kadar küçük olduğuna dikkat edin. Sonra kazı alanına geçtiğinizde gördüğünüz yıkık duvarlar kafanızda çok daha kolay tamamlanıyor.

7. Batı Höyük

Çatalhöyük evinin yaşam döngüsü: yapım, yaşam, toprakla doldurulma ve eskisinin üstüne yeni evin kurulması

Doğu Höyük terk edildikten sonra hayat hemen yanındaki Batı Höyük’te devam etti. Burası Kalkolitik Çağ’a, yani bakırın kullanılmaya başlandığı döneme ait. UNESCO kayıtlarına göre Batı Höyük’teki evler iki katlıydı ve duvarları payandalarla, yani dışarıdan destek duvarlarıyla güçlendirilmişti.

Burada neye bakmalı? İki höyüğü birlikte düşünün. Aralarında yalnızca birkaç yüz metre var ama bin yıllık bir değişim var. Çatalhöyük’ü özel yapan şeylerden biri de bu: aynı toplumun iki farklı çağdaki hayatını yan yana görebiliyorsunuz.

8. Kuzey Korugan ve yeni kazı alanı

Son yılların en heyecan verici buluntuları kuzeyden geldi. 2021’de Kuzey Korugan’ın yanında “Kuzey Teras” adıyla yeni bir kazı alanı açıldı. Ahşap merdiven, 8.600 yıllık ekmek kalıntısı ve bir duvar dibine adak olarak bırakılmış mermer bir heykelcik hep bu alandan çıktı.

Önemli not: Resmi müze sayfasına göre Kuzey Korugan bölümü şu an geçici olarak ziyarete kapalı. Hangi korugan bölümünün açık olduğu dönem dönem değişebiliyor; gitmeden önce resmi sayfaya bir göz atmanızı öneririm.

9. Höyüğün çevresi: Konya Ovası

Çatalhöyük Doğu Höyük'ün çok kollu Çarşamba Çayı, sazlıklar ve tarlalarla çevrili Konya Ovası'ndaki temsili canlandırması

Çatalhöyük’ün neden tam bu noktada kurulduğunu anlamak için çevreye bakmak gerekiyor. Yerleşim kurulduğunda burası sulak bir alandı. Çarşamba Çayı bugünkü gibi tek bir yataktan akmıyordu; aralarında kuru adacıklar bulunan bir sürü kanala ayrılıyordu. Sazlıklar, göletler, balıklar ve su kuşları önemli besin kaynaklarıydı. Kuru zeminde tarlalar vardı, ovada yabani hayvan sürüleri dolaşıyordu. Bölge, dönemin en değerli alet malzemesi olan obsidyen kaynakları bakımından da zengindi. Çatalhöyük’te işlenen obsidyen Kıbrıs’a, Levant’a ve Mezopotamya’ya kadar ulaştı.

Burada neye bakmalı? Höyüğün üstünden düz ovaya bakın. Bugün kuru bir bozkır gibi görünen bu arazi, dokuz bin yıl önce kanallarla, sazlıklarla ve tarlalarla dolu bir su dünyasıydı. Tarlaların nerede olduğu uzun süre tartışıldı. Eski yorumlar tarımın kilometrelerce ötedeki tepe eteklerinde yapıldığını söylüyordu; yeni çalışmalar ise yerleşime yakın kuru alanların da ekilebildiğini gösteriyor. Kalabalık bir topluluğu yüzyıllarca aynı yerde tutan şey bu bolluktu.

Müzelerde göreceğiniz buluntular

Çatalhöyük’ün en ünlü eserleri alanda değil. Mellaart döneminde ve sonrasında çıkarılan buluntuların önemli bir kısmı Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde ve Konya Arkeoloji Müzesi’nde sergileniyor. Yani hikayenin yarısı müzelerde sizi bekliyor.

10. Oturan Kadın figürini

Çatalhöyük Oturan Kadın figürini, Anadolu Medeniyetleri Müzesi

Çatalhöyük denince akla ilk gelen eser bu. Yaklaşık MÖ 6000’e tarihlenen pişmiş toprak figürin, iki yanında kedigil başlı kolluklar olan bir tahtta oturan iri bir kadını gösteriyor. Mellaart onu 1961’de buldu; bugün Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde.

Uzun süre “Ana Tanrıça” olarak yorumlandı, hatta Kybele’nin öncüsü sayıldı. Ama son araştırmalar, Çatalhöyük’te kadınlarla erkeklerin toplumdaki yerinin birbirinden pek farklı olmadığını gösteriyor. Bu yüzden Çatalhöyük’ün anaerkil, yani kadınların yönettiği bir toplum olduğu fikri artık kabul görmüyor.

Bu eserde neye bakmalı? Önce başa bakın: figürin bulunduğunda başı ve sağ kolluğu eksikti. Bugün gördüğünüz baş ve bir kolluk sonradan, modern dönemde tamamlandı. Sonra kolluklara bakın. İnsanla vahşi hayvanın böyle iç içe gösterilmesi, Çatalhöyük sanatının neredeyse her yerinde karşınıza çıkan bir tema.

11. Boğa başları ve Ankara’daki oda

Çatalhöyük'te bir evde yerleştirilmiş yaban boğası boynuzları

Çatalhöyük’te yaban boğalarının kafatasları ve boynuzları kille kaplanıp duvarlara ve platformlara yerleştiriliyordu. Yaban domuzu, tilki ve akbaba gibi hayvanların diş, kafatası ve kemikleri de duvarların içine gömülüyordu. Mellaart bu yapıların bazılarının tapınak olarak kullanılmış olabileceğini düşündü. Bunlardan biri sökülüp Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne taşındı ve orada sergileniyor.

Bu eserde neye bakmalı? Boynuzların sıra sıra dizilişine. Bunlar süs değil. Evin içine vahşi doğanın gücünü taşıyan, belki de o gücü kontrol altında tutma isteğini gösteren nesneler. Bugün “tapınak” yorumu tartışmalı; daha çok, bazı evlerin ötekilerden daha yoğun süslendiği düşünülüyor.

12. Duvar resimleri: akbabalar, av sahneleri ve leoparlar

Çatalhöyük'teki deneysel evde akbabalar ve başsız insan figürleriyle canlandırılmış duvar resmi

Çatalhöyük evlerinin duvarları, insanların neye inandığını anlatan resimlerle, kabartmalarla ve heykellerle doluydu. En sık karşılaşılan konular boğa ve geyik avı sahneleri, akbabalar, leopar figürleri, el izleri ve geometrik desenler. Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin Neolitik bölümünde bu resimlerden örnekler görebilirsiniz.

Bu eserde neye bakmalı? Akbabalara özellikle dikkat edin. Ölümle bu kadar yakından ilişkili bir hayvanın, ölülerin taban altına gömüldüğü evlerin duvarlarında durması tesadüf değil. Resimler ve gömüler aynı inanç dünyasının iki parçası.

13. “Harita” ve Hasan Dağı resmi

Çatalhöyük'te köy planı ve Hasan Dağı olarak yorumlanan duvar resmi

Çatalhöyük’ün en çok tartışılan duvar resmi. Uzun süre dünyanın en eski haritası olarak yorumlandı: önde bir yerleşimin evleri, arkada da patlayan iki tepeli bir volkan, yani Hasan Dağı. Bazı araştırmacılar ise bunun geometrik bir panelin üzerinde bir leopar derisi olduğunu savunuyor.

2014’te yayımlanan jeolojik tarihlendirme, Hasan Dağı’nın Çatalhöyük’te insanların yaşadığı dönemde gerçekten patladığını gösterdi. Bu, volkan yorumunu güçlendirdi ama tartışmayı bitirmedi.

Bu eserde neye bakmalı? Bir eserin ne olduğuna karar vermenin ne kadar zor olabildiğine. Bir not daha: 2018’de, Çatalhöyük’ü keşfeden Mellaart’ın yayımladığı bazı duvar resmi çizimlerinin gerçekliği tartışmaya açıldı. Mellaart zaten Dorak Hazinesi tartışmasından sonra Türkiye’de kazı yapma iznini kaybetmişti. O yüzden Çatalhöyük hakkında okuduğunuz her “ilk” iddiasını biraz temkinli okuyun.

14. Obsidyen aynalar ve aletler

Çatalhöyük'te bulunan, cilalanmış obsidyenden yuvarlak ayna

Obsidyen, volkanlardan çıkan doğal bir cam. Çatalhöyük’te ok ve mızrak uçlarından kesici aletlere, hançerlerden cilalanmış aynalara kadar pek çok şey bu taştan yapıldı. Konya Arkeoloji Müzesi’nin prehistorik eserler salonunda, yani yazı öncesi dönemlere ayrılmış salonunda, Çatalhöyük’ten obsidyen ve çakmaktaşı aletler, aynalar ve pişmiş toprak kaplar sergileniyor.

Bu eserde neye bakmalı? Aynalara. Dokuz bin yıl önce biri, volkanik bir taşı yüzünü gösterecek kadar parlatmak için saatler harcamış. Demek ki bu insanlar yalnızca hayatta kalmakla uğraşmıyordu. Nasıl göründükleri de önemliydi.

15. 8.600 yıllık ekmek

Çatalhöyük'te bulunan yaklaşık 8.600 yıllık mayalanmış ekmek kalıntısı

Mart 2024’te kamuoyuna duyurulan bu buluntu, son yıllarda Çatalhöyük’ten gelen en çok konuşulan haber oldu. Kuzey Teras’taki Mekan 66 adlı yapıda, büyük ölçüde yıkılmış bir fırının yanında avuç içi büyüklüğünde, yuvarlak ve süngerimsi bir kalıntı bulundu. Analizler bunun buğday, arpa ve bezelye içeren, mayalanmış ama henüz pişirilmemiş bir ekmek olduğunu gösterdi. Radyokarbon tarihlemesi yaklaşık MÖ 6600’ü işaret ediyor.

Haberlerde “dünyanın en eski ekmeği” diye geçti, ama bu biraz abartılı. Ürdün’de çok daha eski, mayasız yassı ekmek kalıntıları bulunmuştu. Kazı ekibinin kendi tanımı daha doğru: bilinen en eski mayalı ekmek.

Bu eserde neye bakmalı? Ekmeğin ortasındaki parmak izine. Fırına hiç girmemiş, üstünde onu şekillendiren elin izi duran bir ekmek. Bir binanın ya da bir heykelin yanında bu kadar küçük bir şey, Neolitik hayatın gündelik yanını belki en doğrudan anlatan buluntu.

Çatalhöyük’ü nasıl gezmeli?

Bence ziyarete Deneysel Ev’den başlayın. Önce bütün bir evin nasıl göründüğünü görün, sonra kazı alanına geçin. Ardından korugan altındaki kazı alanını dolaşın ve en sonda höyüğün üstünden ovaya bakın.

Alanın kendisi gözü yormayan, sade bir yer. Bu yüzden Çatalhöyük’ü Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi ile birlikte planlamanızı öneririm. Hangisini önce göreceğiniz size kalmış. Müzeyi önce görürseniz alanda neye baktığınızı bilirsiniz; alanı önce görürseniz müzedeki eserlerin nereden geldiğini hissedersiniz.

Çatalhöyük’ü Neolitik Çağ’ın öteki büyük merkezleriyle birlikte düşünmek de çok şey öğretiyor. Göbeklitepe ve Taş Tepeler Çatalhöyük’ten daha eski; yerleşik hayata geçişin ilk adımlarını gösteriyorlar. Çatalhöyük ise bu sürecin kalabalık bir yerleşime dönüştüğü aşama.

Konya’daysanız şehirdeki Selçuklu mirasını da programa ekleyebilirsiniz: Mevlana Müzesi, Karatay Medresesi ve İnce Minareli Medrese. Aynı gün içinde dokuz bin yıllık bir evden sekiz yüz yıllık bir medreseye geçmek, Konya’yı gezmenin en güzel yanı.

Türkiye’deki diğer müze ve ören yeri yazılarımın tamamını Türkiye Müzeleri Rehberi sayfasında bulabilirsiniz.

🧭 Gezmeye gidecekseniz: Bir Dakikada Geziyorum’daki Çatalhöyük gezi rehberi rotayı, ziyaret ipuçlarını ve çevrede görülecek yerleri anlatıyor.

Sık sorulan sorular

Çatalhöyük nerede, nasıl gidilir?

Çatalhöyük, Konya’nın Çumra ilçesine bağlı Küçükköy’ün yanında, Çumra’nın yaklaşık 11 kilometre kuzeyinde. Konya şehir merkezinden yaklaşık 50 kilometre uzakta; özel araçla bir saat kadar sürüyor. Toplu taşımayla gidecekseniz önce Çumra’ya gitmeniz, oradan taksiyle devam etmeniz gerekiyor.

Çatalhöyük’te Müzekart geçerli mi, giriş ücretli mi?

Resmi müze sayfasına göre Müzekart geçerli. İnternette girişin ücretsiz olduğunu yazan eski kaynaklar da var. Güncel bilet durumu ve ücret için ziyaretten önce resmi sayfaya bakmanızı öneririm.

Çatalhöyük hangi günler ve saatlerde açık?

Resmi sayfaya göre her gün açık, kapalı günü yok. Ziyaret saatleri 09.00–17.00; gişe 16.40’ta kapanıyor. Saatler mevsime göre değişebiliyor, yola çıkmadan bir kontrol edin.

Çatalhöyük mü daha eski, Göbeklitepe mi?

Göbeklitepe yaklaşık iki bin yıl daha eski. Ama ikisi farklı hikayeler anlatıyor. Göbeklitepe, avcı-toplayıcıların, yani tarım yapmadan avlanıp toplayarak yaşayan insanların yaptığı anıtsal yapılarla biliniyor. Çatalhöyük ise tarımla geçinen kalabalık bir topluluğun yan yana yaşadığı büyük bir yerleşim.

Çatalhöyük dünyanın ilk şehri mi?

Sık söylenir ama tam doğru değil. UNESCO, Çatalhöyük’ü köy hayatından kente benzeyen bir yığılmaya geçişin önemli bir kanıtı olarak tanımlıyor. Ama kazılarda büyük kamu yapıları, tören merkezleri ya da belirli bir işe ayrılmış üretim alanları bulunmadı. Bu yüzden “şehir” yerine “çok büyük bir Neolitik yerleşim” demek daha doğru.

Çatalhöyük anaerkil bir toplum muydu?

Oturan Kadın gibi figürinler yüzünden uzun süre öyle düşünüldü. Ama son araştırmalar kadınlarla erkeklerin toplumdaki yerinin birbirinden pek farklı olmadığını gösteriyor. Bugün anaerkil toplum yorumu genel olarak kabul görmüyor.

Çatalhöyük’ten çıkan eserler nerede sergileniyor?

En ünlü buluntular Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde. Oturan Kadın figürini ve alandan sökülüp taşınan bir yapı burada. Konya Arkeoloji Müzesi’nin prehistorik salonunda da obsidyen aletler, aynalar ve çanak çömlekler var. Alandaki ziyaretçi bölümünde de küçük bir sergi bulunuyor.

Çatalhöyük’ü gezmek ne kadar sürer?

Bir ile iki saat yeterli. Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ni de planınıza eklerseniz, onun için ayrıca en az iki üç saat ayırın.

Çatalhöyük ziyaret bilgileri

  • Adres: Küçükköy Mahallesi, Çumra / Konya
  • Kapalı gün: Yok, her gün açık
  • Ziyaret saatleri: 09.00–17.00 (gişe 16.40’ta kapanıyor)
  • Müzekart: Geçerli
  • Önerilen süre: 1–2 saat
  • Not: Kuzey Korugan bölümü şu an geçici olarak ziyarete kapalı

Güncel saatler, bilet durumu ve açık bölümler için Çatalhöyük Örenyeri’nin resmi sayfasına bakabilirsiniz.

Kısaca Çatalhöyük

KonumKüçükköy, Çumra, Konya
DönemNeolitik ve Kalkolitik Çağ
Doğu HöyükMÖ 7400–6200, 18 yerleşim katı
Batı HöyükMÖ 6200–5200
Alan37 hektar
Tahmini nüfusBirkaç bin ile 8.000 arası (tahminler değişiyor)
Keşif1958, James Mellaart
KazılarMellaart 1961–1965; Ian Hodder 1993’ten itibaren yaklaşık 25 yıl; 2025’ten beri Pamukkale Üniversitesi
UNESCO Dünya Mirası2012
Öne çıkanlarÇatıdan girilen evler, taban altı gömüler, duvar resimleri, Oturan Kadın figürini
Kapalı günYok
Önerilen süre1–2 saat

Çatalhöyük’ten ayrılırken aklımda kalan şey ne duvar resimleri oluyor ne de figürinler. Evlerin kendisi kalıyor. Burada insanlar ölülerini yattıkları yerin altına gömüyor, evlerini aynı noktada yıkıp yeniden kuruyor, duvarlarını av sahneleri ve boğa boynuzlarıyla dolduruyordu.

Tapınak aramaya gerek yok. Çatalhöyük’te kutsal olan şey, gündelik hayatın tam ortasındaydı.

Anadolu Medeniyetleri Müzesi →

Göbeklitepe →

Taş Tepeler →

Bu Ay Nereye?

İlknur Acar'dan aylık kültür ve gezi rehberi: o ay görülecek sergiler, gezi rotaları, tiyatro ve etkinlikler. Ayda bir e-posta; istediğin an tek tıkla ayrılabilirsin.

Benzer Gönderiler