Modern Sanat

Modern sanat

Modern Sanat, aslında gelenekselleşmiş kurallara bir başkaldırı olarak gelişmiş. Modern sanat öncesi dönemi daha önceki yazmızda anlatmıştık.Bizim bugün sanat dediğimiz şeyin aslında Rönesansa itibari ile başladığından ,sanat tarihindeki akımların genellikle bir önceki akıma tepki olarak doğduğundan bahsetmiştik. Modern sanat öncesi yazımının tamamına burdan ulaşabilirsiniz. 

Fotoğraf makinesinin icadı, sanatın klasik bağlarından kopuşun hızlanmasına, sanat kavramının değişmesine ciddi etkilerde bulunmuş.

Tabi sadece fotoğraf makinasının icadı değil sanayi devrimi ve peşi sıra patlak veren dünya savaşlarıda sanatın boyutunu farklı ortamlara taşımış.

Modern resim sanatını Van Gogh, Gauguin ve Cézanne ile başlatabiliriz. İlk sanat akımlarında görünen benzerini yapma zamanla başka şeylere dönüşmüş.

İlk izlenimcileri saymazsak modern sanatı bu üç ressam ile başlatabiliriz. Cezanne, Van Gogh, Paul Gauguin

Joan Miro – Sürrealizm

Empresyonizm (İzlenimcilik)

Empresyonizm adı, Claude Monet’in İzlenim, Gündoğumu eserine bir gazetecinin izlenimci sergi demesi ile oluşmuş.

Bir nesnenin doğrudan anlatılmak yerine, kişide uyandırdığı duyguların tasvir edilmesine Empresyonizm denmekte.Empresyonizmde sanatçılar, ışığı, renkleri, tepkileri, hüzünleri ve yakalanan anlık konuları resmetmişler. Bu akım ışık ile resim yapma olarak tanımlanmış. En önemli temsilcileri Manet, Monet ve Renoir’dir.

Empresyonistler güneş ışığının figürler üzerine  yaptığı renk  değişimleri yakalamaya çalışmışlar. Eskiden stüdyoda resim yapmak bir alışkanlık iken, empresyonistler resimlerinin çoğunu açık havada yapmışlar.

Doğayı doğrudan gözlemleme ve belli bir ânın,özellikle de güneş ışığının anlık ve geçişken yönlerini yakalama imkanı ile çalışmışlar. Aynı figürün güneşin farklı zamanlarında farklı renklere bürünmesini resmetmişler.

İzlenimciler güneşin renkleri dışındaki siyah, kahverengi gibi renkleri kullanmamışlar.  

POST EMPRESYONİZM

Empresyonizme tepki olarak doğmuş Post Empresyonizm. Empresyonistlerin o anki ışığı ve rengi yakalaması için hızlı çalışması gerekiyormuş.Bu nedenle renkler ön plana çıkmış şekillerde bir belirsizlik başlamış. Bu sınırlı kuralların dışına çıkmak isteyen bazı empresyonist sanatçılar doğayı kendi konuları ,yaşam biçimleri içinde yorumlamışlar.

Post Empresyonizim ile konturlar da renklerle birlikte önem kazanmaya başlamış. Parlak, canlı renkler kullanarak gerektiğinde abartmışlar.

Empresyonistlerin (İzlenimcilerin) “gözün gördüğünü yansıtma” fikrine karşı çıkmışlar. Post Empresyonistler, görünene değil, sanatçının kişiselgörüşüne önem vermişler.

En önemli temsilcileri: Cezanne, Van Gogh, Gauguin, Toulouse Lautrec.

PUANTALİZİM

Empresyonizme tepki olarak doğmuş Puantalizim.Empresyonizm’de ışık o denli ön plana çıkmış ki, düşünsel içerik, konu önemini kaybetmiş. Puantailistler rengin değerini kaybetmemesi için renkleri noktalar şeklinde karıştırmadan yan yana kullanmışlar. Yeşil elde etmek içim mavi ve sarıyı yanyana kullanmak gibi.

Georges SeuratPaul SignacCamille Pissarro

Andy Warhol - Pop Art

Andy Warhol – Pop Art

FOVİZM (Yırtıcılık)

19.yy ikinci yarısında itibaren artık sanatçının eserine özgürce sahip olma düşüncesi egemen olmaya başlamış. Fovizm’de çiğ ve sert renkler kullanılması bu akımın başlıca özelliği olmuş. Resim elden geldiğince sade ve temiz boyalı olmuş.

Fovizm de Empresyonizme tepki olarak doğmuş. Saf renklerin coşkuyla kullanıldığı Fovizm kısa bir zaman (3 yıl )yaşamasına rağmen kendinden sonraki sanatlara ilham kaynağı olmuş.

Fovizmde renklerin işlevi duyguyu anlatmakmış.Renk zenginliği bir kaç renk ile sınırlıymış. Tüpten çıkmış saf boyaların doğrudan kullanıldığı bir sanat akımı olmuş.

Üç boyutlu mekan anlayışı ortadan kalkmış,doğayı resmederken geleneksel mekan anlayışına karşı çıkmışlar. Önemli sanatçıları Henri Matisse, Brague ve Derain’dir.

DADİZİM

Amaçları parçalayarak,aykırı şeyler yaparak tepkilerini göstermek olan Dadizim akımı Birinci dünya savaşının yıkıcı etkisini göstermeye çalışmış. Sanattaki mevcut standartların red edilmesi ile  savaş karşıtı bir duruş sergilemişler.

Modern dünyanın anlamsızlığıyla dalga geçmişler.Ulusalcı ve sömürgeci fikirlere karşı çıkmışlar.

Grup temsilcilerine göre Dada bir sanat değilmiş. Sanat ne anlam ifade ediyorsa, dada bunun tam tersini temsil ediyormuş. Sanat estetikle ilgilenirken Dada estetiği umursamıyormuş. Sanat hoşa gitmeyi amaçlarken, Dada rahatsız etmeyi amaçlıyormuş.

İsmini Fransızca ‘tahta at’ sözcüğünden almış. Hans Arp ve Marcel Duchamp önemli temsilcilerinden.

EKSPRESYONİZM

Dışavurumculuk anlamına gelen bu akım empresyonizme tepki olarak doğmuş. Duyguların ve iç dünyanın önem kazandığı bu sanat akımında sanatçılar ifade gücünü artırabilmek için deformasyonlar yapmaya başlamışlar. Daha kuvvetli olarak ifade ederken biçimlerde deformasyonlara başvurmuşlar.

Bu akımın en ünlü sanatçısı Edward Munch, Emil Nolde, Kandinsky, Franz March, Oskar Kokoschka

KÜBİZM

Fovizm’den kopan sanatçıların oluşturduğu bir akım kubizm. Üçüncü boyut tuvalin üzerine perspektif olmadan resmedilmiş. Cezanne’in doğayı geometrik cisimlere ayırma düşüncesi kübistlere yol göstermiş. Kübistler nesneleri gometrik şekiller olarak görmüşler.

Duygulardan çok akla dayalı resimler yapmışlar.

Kübizm 1907 yılında Pablo Picasso ve Georges Braque tarafından başlatılmış.

Kübizm öncelikle resim sanatı ile akla gelsede yirminci yüzyıl heykel ve mimarisi üzerinde de büyük bir etki yapmış. Kübizm aynı zamanda Dada ve Sürrealizm akımları üzerinde de etkili olmuş.

SÜRREALİZM (Gerçeküstücülük)

2. Dünya savaşından sonra ortaya çıkan, Freud kuramını sanatla birleştiren bu akım gerçeküstücülük olarak ta adlandırılır. İnsanın bir anlamda anlık ruhsal çelişkileri, karşı çıkmaları bu akımı doğurmuş. 1924 yılında André Breton’un Birinci Sürrealist Manifesto’yu hazırlamsayıla sürrealizm bir akım olmuş.

Resim alanındaki önemli temsilcileri: Miro, Salvador Dali, Chagall ‘dır. Picasso’nun da sürrealist çalışmaları vardır.15.yy ressamlarından Bosch’unda resimleri sürrealist olarak tanımlanır.

FÜTÜRİZM (Gelecekçilik)

Fütürizmin amacı evrendeki hareketin bir anı yerine hareketin kendisini göstermektir. Bu akıma göre, her şey hareket halindedir ve değişmektedir. Koşan bir at, dört değil, yirmi ayaklı resmederler hatta ve ayakların hareketini de üçgen biçiminde gösterirler.

Daha çok fırtınalı denizler, hızla giden otomobiller gibi hareketli konuları resmetmişler.

Fütürizmin önemli sanatçıları  Umberto Boccioni, Giacomo Balla, Carlo Carra, Luigi Russolo, Gino Severini, Ivo Pannaggi, Benedetta Cappa Marinetti, Mino Delle Site sayılabilir.

SOYUT RESİM

Wassily Kandinsky’nin yaratıcısı olduğu soyut resim,  nesne ve canlıların  renk, çizgi, şekil, leke gibi yüzeye aktarma şekline deniyor.  Soyut sanat genelde düş ürünü olmakta.

 Wassily Kandinsky, Piet Mondrian, Max Ackermann, Jean Arp, Franz Kupka, Robert Delunay önemli temsilcilerinden sayılabilir.

SOYUT DIŞAVURUMCULUK

Kendiliğinden oluşturulan lekeler ile oluşturulan soyut dışavurumculuk kübizm ve sürrealistlerin temalarından etkilenmişler. Gerçek nesnelerin yerine  sadece renk ve şekillerle ifade etmişler. Jackson Pollock  ve Mark Rothko önemli temsilcilerinden.

KONSTRÜKTİVİZM

1920’li yıllarda Rusya’da ortaya çıkmış  sanat akımı çağdaş malzemeleri kullanarak ve geometrik bir kompozisyon anlayışını benimsemişler. . Sovyet devrimiyle beliren konstrüktivizm, dgeçmişle tüm bağlarını koparmış, endüstriyel malzeme ve teknikleri ile ilerleyen bir sanat uslubu geliştirmiş.

POP ART

Pop Art 1950’lerin sonunda ve 1960’larda İngiltere ve Amerika’da ortaya çıkan sıradan nesnelerin eserin içerisine fiziksel olarak dahil edildiği bir sanat akımı. Örneğin çizgi romanlar, çorba kutuları konu olarak sıklıkla kullanılmış.

Kullanılan görsel unsurlar televizyondan, çizgi romandan, sinema dergilerinden ve her türlü reklâmdan alınmış.

Pop art, Dada akımının bir uzantısıydı ve bu akım 1920’lerde o dönemdeki Paris sanatının ciddiyetini ve daha geniş bir çerçevede Avrupa’ya savaşı getiren siyasi ve kültürel durumu alaya alan nbir haraketmiş.

Dada hareketinin ABD’de öncüsü olan ve kendi dönemlerinde seri üretimi yapılan nesneleri yücelterek sanat ve yaşam arasındaki mesafeyi anlatmaya çalışan Marcel Duchamp Pop art gelişiminde en etkili kişi olmuş.

Pop art’ı etkileyen diğer 20. yüzyıl sanatçıları Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Stuart Davis, Gerard Murphy ve Fernand Léger’di. Bütün bu sanatçılar tablolarında seri üretimi ve endüstriyel makina çağının ticarî materyallerini resmetmişler.

Pop sanatçılarının doğrudan öncüleri ise Amerikalı sanatçılar Jasper Johns, Larry Rivers ve Robert Rauschenberg oldu.

OPTİCAL ART

Optical sanatda eserler genelde soyut olup, çoğunlukla siyah-beyazdır. Renk ve çizgilerin yan yana konulmasıyla elde edilebilen optik yanılsamalr için bilimsel yöntemleride kullanırlar..C. Escher, Josef Albers, Victor Vasarely, Bridget Riley,  François Morellet ve Lawrence Poons önemli temcilsilerinden.

KAVRAMSAL SANAT

Kavramsal sanat belgeler, fotoğraflar, videolar gibi  araçlar kullanarak sanatın geleneksel tanımını ve biçimini değiştirien devrimsel bir değişim gerçekleştirmişler.

Sol Lewitt, Robert Barry, Lawrence Weiner, Joseph Kosuth, Mel Bochner gibi sanatçılar önemli temsilcileri arasında sayılabilir.

Related Place