“Bir gün herkes 15 dakikalığına ünlü olacak” diyen Andy Warhol

Andy Warhol

1928-1987

Sanat tarihine baktığımız da belli kırılma noktaları olduğunu görürüz. İnsanın değişimi ile birlikte sanatda değişip dönüşmüş. İlk kırılma noktası kuşkusuz Rönesans’ la başlamış. Andy Warhol’da bu değişimi ileriye taşıyan sanatçılardan. Sanat siparişe dayalı olmaktan tam çıkamamış ama, dini konular dışında günlük hayata da değinilmeye başlamış.

Andy Warhol - Pop Art

Bu noktadan sonraki tüm akımlar kuşkusuz üzerlerine sürekli yeni bir şeyler ekleyerek, ve sonraki akımlara zemin oluşturacak şekilde ilerlemiş. 1839’ da “Fotoğraf Makinesi” nin icadı aslında bir çok şeyi derinden değiştirmiş hatta birçok insan sanatın sonunun geldiğini düşünmüş.

İkinci kırılma noktası; Empresyonizmle yaşanmış. Sanatçı artık bazı kalıplardan kurtulmaya, başlamış, fırça vuruşları belki de hiç olmadığı kadar özgür olmuş. “Modernizm” kavramı da bu dönemle başlamış. Eskiden kopuş, yenilenme başlamış.

19. yüzyıla gelene kadar sanat amaçmış, dini konuları aktarmak,  zaferleri anlatmak, teknik açıdan bir farklılık ortaya koymak, bir başka sanat akımına tepki olmak ve belki de en önemlisi  hangi boya, hangi fırça darbesi kullanılırsa kullanılsın “sanat” olmak durumundaymış.

Andy Warhol - Pop Art

Andy Warhol – Pop Art

19. yüzyıl sonundan itibaren Ekpresyonizm ile beraber sanat “güzel” olma amacından sıyrılmış, 20. yüzyıl başlarında Kübizm ile form bozulmuş, kompozisyon altüst edilmiş. Sanat amaç olmaktan çıkıp araç olmaya başlamış. Bu bağımsızlık hissi “sanat olma kriteri” ni net bir şekilde değiştirmiş.

Üçüncü kırılma noktası; Duchamp’ la yaşanmış. Beklentiler, algılar, estetik anlayış, kısacası sanata atfedilen değer kökten sarsılmış. Bir sanat galerisinde bir pisuar sergilemek eşi benzeri görülmemiş bir fikirmiş.

Böyle hızlı değişen bir süreç içerisinde reklamcılıktan sanat’ a geçiş yapan Andy Warhol 6 Ağustos 1928 Pittsburgh, Pensilvanya, ABD’de dünyaya gelmiş. Dokuz yaşında bazı yüz bozulmalarına neden olan tatsız bir çocukluk hastalığı geçirmiş. Bu onu oldukça asabi yapmış ve evhamlı olmuş.

Seri üretimin, seri üretim nesnelerinin sıkça kullanıldığı bir sanat türünü kullanmış. Resimlerini afiş tekniği ile çoğaltmış.

Andy Warhol - Pop Art

Andy Warhol – Pop Art

Çekoslovak göçmen bir ailenin çocuğu olan Andrew Warhola resim tasarımı okuduktan sonra New York’a gidip Vogue ve Harper’s Bazaar dergilerinde on yıl süre ile illüstratör olarak çalışmış.

1960’larda Campbell çorbası ve Coca-Cola gibi markaları alıp bunların resimlerini bir ipek baskısı tekniğiyle çoğaltmasıyla tanınmış. Stüdyosunda Marilyn Monroe ve Elvis gibi film yıldızları ve ünlü kişilerin portrelerini yapıp bunları sürekli tekrarlayarak bir stil yaratmış.

Warhol’un “Marilynler” adlı eseri bir pop art ikonu olmuş.

Warhol çektiği kısa filmlerle Bağımsız Film Ödülü’nü kazanmış. Ayrıca “Empire” ve “Sleep (uyku)” isimli iki deneysel uzun film çekmiş. Bu filmlerden ‘Empire’ 8 saat süren ve yapımı, Empire State Binası’nın karşısına konulmuş bir kameranın 8 saat boyunca sabit bir noktada çalıştırılmasıyla gerçekleşmiş. ‘Sleep’in konsepti de benzer bir çalışmaymış. Uyuyan birinin 6 saatlik uykusunu görüntülüyormuş.

Andy Warhol - Pop Art

3 Haziran 1968’de Warhol’a, radikal feminist bir grubun üyesi olan Valerie Solanas tarafından suikast girişiminde bulunulmuş. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Warhol göğsünden aldığı üç yara nedeniyle önce öldü sanılmış, kalp masajıyla hayata döndürülmüş. Ancak iki ay sonra ayağa kalkabilmiş. Solanas önce akıl hastanesine ardından da 3 yıllık cezasını çekmek üzere ceza evine gönderilmiş.

1970’ler boyunca ve ölümüne (1987) kadar siyasi ve Hollywood ünlülerini betimleyen baskılar üretmeye devam etmiş ve çok çeşitli reklam ve diğer ticari sanat projelerinde yer almış.

Andy Warhol’un, sıradışı yaşamı ve çalkantılı çalışma hayatına yönelik görüntülerin yer aldığı, I Shot Andy Warhol’u seyretmenizi tavsiye ederim.

 

Related Place