Info Panel
karabuk escort canakkale escort balikesir escort izmit escort kastamonu escort kirikkale escort burdur escort nigde escort hatay escort sivas escort
You are here:   Home  /  Ana Sayfa  /  Rembrandt – Belşazzar’ın şaşkınık ve korkusunu güçlü ifadesi-

Rembrandt – Belşazzar’ın şaşkınık ve korkusunu güçlü ifadesi-

Ressam : Rembrandt van Rijn (1606-1669)

Resim : Belshazzar’s Feast (1636-38)

Nerede : National Gallery, Londra, İngiltere

Boyutu : 167,6 cm x 209,2 cm

Barok dönemin görkemli eserlerinden olan Belşazzar’ın Ziyafeti, konusunu Eski Ahit’in Danyal Kitabı’ndan alır. Hikayeye göre, Babil Kralı Nebukadnezar’ın oğlu Belşazzar, ülkesi Pers işgali altında olmasına rağmen sarayda büyük bir ziyafet vermiştir. Belşazzar ziyafette babasının Kudüs’teki Yahudi Tapınağı’nı istilası sonrasında Yahudiler’den çaldığı kutsal altın ve gümüş yemek takımlarını kullanır. Kibirden gözü dönmüş olan Belşazzar aynı zamanda bu kutsal çanaklarda şarap ikram etme saygısızlığını da çekinmeden gerçekleştirir.

Fakat, ziyafetin ortasında sarayın duvarında bir el belirir ve havada süzülerek duvara İbranice bir yazı yazar. Ziyafetin tüm misafirleri, Belşazzar da dahil, bu olağanüstü olay karşısında donakalırlar. Üstüne üstlük, duvara yazılan İbranice yazının (Mene , Tekel, Feres) ne anlama geldiğini, Belşazzar’ın danışmanları dahil, kimse çözemez. Belşazzar’ın eşi, kocasına bilgeliği ile ünlü bir Yahudi olan Danyal’den (bknz. Danyal Aslanların İninde “Daniel in the Lions’ Den” – Rubens)
yardım almasını öğütler. Saraya gelen Danyal, Belşazzar’a babası Nebukadnezar’ın başına neler geldiğini: Tanrı’ya karşı gelen Nebukadnezar’ın nasıl Tanrı tarafından devrildiğini ve sonunda nasıl Tanrı’nın insanlar üzerindeki hükümdarlığını kabul etmek durumunda kaldığını anımsatır. Belşazzar’ın da benzer şekilde Tanrı’ya karşı geldiğini, bu yüzden s öz konusu eli Tanrı’nın gönderdiğini açıklayan Danyal, sonrasında da yazıyı çevirir: “Tanrı krallığının günlerini sona erdirdi / Tartıldın ve eksik bulundun / Krallığın Medler’e ve Persler’e verildi.” Aynı gece Belşazzar öldürülür ve Medler ve Persler Babil Krallığı topraklarını aralarında bölüşürler.

Rembrandt eserde ziyafetin en can alıcı noktası, Belşazzar’ın şaşkınık ve korku ile masadan kalkarak arkadaki yazı yazan ele baktığı anı resmetmiştir. Bu ani kalkış sırasında heyecanla yanındaki kadehi devirdiği görülen Belşazzar’la birlikte konukların da en az onun kadar şaşkın olduğu görülür. Şok içindeki yüzleri ile dikkat çeken konuklar jestleri ile de bu olağanüstü olay karşısındaki ani tepkilerini seyirciye sergilerler. Eserin sağındaki kadın da tıpkı Belşazzar gibi şaşkınlıkla elindeki kadehten içkiyi dökmektedir.

Sağ üst kısımda görülen el, karanlıklar içinde ışıklı biçimde beliren bir bulutun içinden çıkmış, İbranice harfler yazmaktadır. Amsterdam’ın Yahudi bölgesinde yaşayan Rembrandt, İbranice yazı için bir haham arkadaşından aldığı kitabı kullanmıştır. Fakat, sağdan sola satırlar halinde yazılan İbranice’yi eserde yukarıdan aşağı ve sola doğru ilerleyen kolonlar halinde yazmayı tercih etmiştir. Bu sıradışı betimleme ressamın bilinçsizce yaptığı bir hata olabileceği gibi, aynı zamanda Belşazzar’ın danışmanlarının da yazıyı satırlar şeklinde okumaya çalışıp anlamsız bir içerikle karşılaşmasını gösteriyor olabilir.

Ressamın bu dini hikayeyi seçmesinin bir nedeni o tarihte Protestan Hollanda’yı işgal eden Katolik İspanya’nın zorbalığını vurgulamak – benzer biçimde Yahudiler üzerinde zorbalığı ile bilinen Babil Krallığı ile eşleştirmek istemesidir.

Eserdeki figürlerin özellikle Barok dönem insanlarının kıyafetlerine sahip oldukları görülür. Bu incelikli görünen özenli giysilere ek olarak, Belşazzar üzerindeki işlemeli kaftan ve başında bir taç ile birleştirilmiş sarık ile daha çok bir Osmanlı kıyafeti taşır gibidir.
Osmanlı Sultanı II. Murat’ın bir gravüründen kopyalanan bu görünüm, aslında Rembrandt’ın eserde doğu medeniyetine dönük bir görünüm yaratma hevesinin sonucudur.

Daniel Kitabı’nda yer alan hikayeye göre, Babil’in son kralı Belşazzar, büyük, içkili bir ziyafet verir. Kibirden gözü dönmüştür. Babası Nebukadnezar’ın kutsal Kudüs tapınaklarından getirdiği altın, gümüş çanaklarda şarap servis eder, bu syagısılzık sırasında duvarda bir el belirir, bir vücuda bağlı olmayan, havada harekete eden bir el duvara bir şeyler yazar. Herkes şoktadır! Rembrandt resmine işte tam bu şok anını yansıtmıştır. Kimse ne yazıldığını anlamaz, kahinler bir şey söyleyemez. O gece Belşazzar ölür, Babil İmparatorluğu’nun sonu gelmiştir, Persler ve Medler toprakları bölerler. MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN, duvara yazılan ve kimsenin çözemediği 4 kelimedir. Anlamını bir tek Daniel çözer; Tanrı krallığını sona erdirdi, tartıldın ve eksin bulundun, krallığın Medlere ve Farslara verildi.

Resimde Belşazzar’ı hayretler içinde duvara dönmüş görüyoruz. Babası Nebukadnezar ve annesi de dahil tüm misafirlerle şokta. Resimde yüzü görünen kadın bana Night Watch’da nereden çıktığı belli olmayan o küçük kızı anımsatıyor, sizce de andırmıyor mu? Rembrandt’ın ışığı, Belşazzar’ın tüm açgözlülüğünü, üzerindeki mücevherlerden, altın çanaklarına kadar her şeyi görünürde bırakmış. Bugün bu hikayede geçen “duvardaki el yazısı” pek çok kültüre bir deyim olarak girmiş durumda. Talihsiz bir olay karşısında, ya da kötü haber bekleniyorsa kullanılan bir deyim… 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Facebook
Facebook
Instagram
Follow by Email